ΔΕφΘεσ 4522/2025 - Πλήρες κείμενο

Πρόεδρος: Αικατερίνη Κλαπάνη
Δικηγόροι: Μαρία Μωραΐτη, Ελένη Παρασκευοπούλου (ΝΣΚ)

Παράβαση λόγω ύπαρξης δύο διαφορετικών τιμών πώλησης εντός του ίδιου καταστήματος για το ίδιο προϊόν∙ η παροχή από τον εμπορευόμενο διαφορετικών τιμών πώλησης για το ίδιο προϊόν εντός του καταστήματος, εσφαλμένων ή αντικειμενικώς ορθών, αρκεί για να προκαλέσει «σύγχυση» στον καταναλωτή, ο οποίος, λόγω αυτού, αδυνατεί τόσο να γνωρίζει ποια από τις δύο παρεχόμενες τιμές ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, όσο και να προβεί σε σύγκριση τιμών με άλλα παρεμφερή προς πώληση προϊόντα∙ η έλλειψη της ακριβούς τιμολογιακής πληροφόρησης δύναται να τον οδηγήσει στη λήψη μιας απόφασης συναλλαγής την οποία διαφορετικά δεν θα ελάμβανε, δίχως να απαιτείται επιπροσθέτως, η απόδειξη δόλου ή ακόμη και αμέλειας εκ μέρους του εμπορευόμενου, η απόδειξη πραγματικής οικονομικής ζημίας του καταναλωτή ή η ενδεχόμενη δυνατότητα του τελευταίου να λάβει τις ορθές πληροφορίες∙ η προβλεπόμενη κύρωση, η οποία αποσκοπεί στην άμεση, πλήρη, ακριβή και ευκρινή πληροφόρηση του καταναλωτή ως προς την τιμή του πωλούμενου προϊόντος πριν από τη διαμόρφωση της αγοραστικής του βούλησης, δεν παρίσταται προδήλως απρόσφορη ή μη αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου από το νομοθέτη δημοσίου συμφέροντος σκοπού της προστασίας του καταναλωτή, στην εξυπηρέτηση του οποίου αποβλέπει, ως εκ τούτου δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας∙ κατά τον διενεργηθέντα έλεγχο, διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο διαφορετικών τιμών για συσκευασμένο προϊόν του οποίου η τιμή στο ράφι ήταν 6,40 €, ενώ η τιμή στο ηλεκτρονικό σύστημα αναγνώρισης και ελέγχου τιμών (price checker) που υπάρχει σε προσβάσιμο σημείο του καταστήματος ήταν 6,57 €∙ νομίμως επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο∙ για τη στοιχειοθέτηση της ως άνω τυπικής παράβασης, δεν απαιτείται να συντρέχει παραπλάνηση του καταναλωτή μέσω τελικής χρέωσης της μεγαλύτερης τιμής, ή πρόθεση παραπλάνησης εκ μέρους του εμπορευόμενου∙ το ζήτημα της οικονομικής ζημίας του καταναλωτή και της παραπλάνησης αυτού μέσω της είσπραξης υψηλότερου τιμήματος από αυτό που προκύπτει από την πληροφορία που του παρέχεται αποτελεί διακριτή παράβαση, η οποία επισύρει έτερο πρόστιμο∙ ο ισχυρισμός ότι η απόκλιση των 0,17 € μεταξύ των δύο τιμών πώλησης, οφείλεται στο γεγονός, ότι το προϊόν βρισκόταν σε ειδικά διαμορφωμένο ράφι προσφορών, θα πρέπει να απορριφθεί, επίσης, ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, διότι ακόμα και υπό την εκδοχή αυτή, ο προσφεύγων όφειλε να αναγράφει (στο ίδιο σημείο του καταστήματος) την τιμή πώλησης πριν και μετά την εφαρμογή της μείωσης, ώστε ο καταναλωτής να έχει άμεση πληροφόρηση και να δύναται να αξιολογήσει το ποσοστό της έκπτωσης που του παρέχεται.

Νομικές διατάξεις: άρθρα 3, 7, 22 ν. 4177/2013, ΥΑ 35952/2023

Αριθμός Απόφασης: 4522/2025

ΤΟ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ Δ΄ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 19 Σεπτεμβρίου 2025, με Δικαστή την Αικατερίνη Κλαπάνη, Πρωτοδίκη Δ.Δ. και γραμματέα τη Σοφία Χατζηπασχάλη, δικαστική υπάλληλο,

για να δικάσει την προσφυγή με αριθμό και ημερομηνία κατάθεσης …/14.03.2025 και Εθνικό Αριθμό Υπόθεσης …,

του … … του …, κατοίκου Θεσσαλονίκης, οδός … αρ. …, για τον οποίο παραστάθηκε με την από 18.09.2025 δήλωση (ημ/νία κατάθεσης 18.09.2025), κατ’ άρθρο 133 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (Κ.Δ.Δ.), η πληρεξούσια δικηγόρος Μαρία Μωραΐτη,

κατά 1. του Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νομίμως από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, για τον οποίο παραστάθηκε, με την από 16.07.2025 δήλωση (ημ/νία κατάθεσης 17.07.2025) του άρθρου 133 παρ. 2 του ΚΔΔ, η δικαστική πληρεξούσια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Ελένη Παρασκευοπούλου, 2. του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία «Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας», που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη, οδός … αρ. …, και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Περιφερειάρχη της, για τον οποίο παραστάθηκε, με την από 12.09.2025 δήλωση (ημ/νία κατάθεσης 12.09.2025) του άρθρου 133 παρ. 2 του ΚΔΔ, ο πληρεξούσιος δικηγόρος Γεώργιος Γιαννόπουλος.

Μετά τη συνεδρίαση, το Δικαστήριο μελέτησε τη δικογραφία.

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο.

1. Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης προσφυγής καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο ποσού 100 ευρώ (σχ. το με κωδικό πληρωμής … e-παράβολο με την ένδειξη «δεσμευμένο» μετά του οικείου αποδεικτικού πληρωμής της Τράπεζας Πειραιώς).

2. Επειδή, με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ακύρωση, άλλως η τροποποίηση, α) της υπ’ αριθ. πρωτ. …/05.02.2025 απόφασης του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, με την οποία απορρίφθηκε η υπ’ αριθ. πρωτ. …/07.01.2025 ενδικοφανής προσφυγή του προσφεύγοντος κατά της υπ’ αριθ. πρωτ. …(...)/02.12.2024 απόφασης της Προϊσταμένης της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με την οποία του επιβλήθηκε πρόστιμο ποσού 1.000 ευρώ, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 22 του Ν. 4177/2013 (Φ.Ε.Κ. Α' 173) και 2Β παρ. 8 και 2Ε παρ. 1 του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της υπ’ αριθ. 35952/2023 υπουργικής απόφασης (Φ.Ε.Κ. Β' 2542), για την αποδιδόμενη παράβαση της ύπαρξης δύο διαφορετικών τιμών πώλησης, εντός του καταστήματος του προσφεύγοντος, για το ίδιο προϊόν και β) της ως άνω υπ’ αριθ. πρωτ. …(…)/02.12.2024 απόφασης της Προϊσταμένης της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

3. Επειδή, η κρινόμενη προσφυγή απαραδέκτως στρέφεται κατά της ανωτέρω υπό στοιχείο β’ απόφασης της Προϊσταμένης της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, καθόσον αυτή απώλεσε τον εκτελεστό της χαρακτήρα, λόγω της ενσωμάτωσής της στην εκδοθείσα επί της ενδικοφανούς προσφυγής του προσφεύγοντος κατ’ αυτής υπό στοιχείο α’ προσβαλλόμενη απόφαση (πρβλ. ΣτΕ 3056/2015, ΔΕφΑθ 3177/2025), η οποία και αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 63 παρ. 3 του ΚΔΔ, τη μόνη εκτελεστή και παραδεκτώς προσβαλλόμενη πράξη. Τέλος, λόγω της ενσωμάτωσης της ως άνω υπό στοιχείο β’ απόφασης επιβολής προστίμου, κατόπιν άσκησης της οικείας ενδικοφανούς προσφυγής, στην προσβαλλόμενη υπό στοιχείο α’ απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, παραδεκτώς, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 65 παρ. 2 του ΚΔΔ, η κρινόμενη προσφυγή στρέφεται τόσο κατά του Ελληνικού Δημοσίου όσο και κατά του Ν.Π.Δ.Δ. «Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας», τα οποία αμφότερα νομιμοποιούνται παθητικά στην παρούσα υπόθεση. Κατά τα λοιπά, η κρινόμενη προσφυγή ασκείται παραδεκτώς και πρέπει να εξεταστεί, περαιτέρω, ως προς την ουσία.

4. Επειδή, ο Ν. 4177/2013 (Φ.Ε.Κ. Α' 173) «Κανόνες ρύθμισης της αγοράς προϊόντων και της παροχής υπηρεσιών και άλλες διατάξεις» ορίζει στο άρθρο 3 ότι: «Όποιος διακινεί προϊόντα ή παρέχει υπηρεσίες υποχρεούται να εξασφαλίζει την ορθή, έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωση του καταναλωτή, η οποία μπορεί να επηρεάσει την αγοραστική του απόφαση, την ορθότητα της συναλλαγής, […] . Με τις προβλεπόμενες στο άρθρο 4 αποφάσεις του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας εξειδικεύονται οι παραπάνω υποχρεώσεις, καθώς και οι επιβαλλόμενες κυρώσεις.», στο άρθρο 7 ότι: «1. Σε όλα τα προϊόντα που διατίθενται για κατανάλωση […] εντός του καταστήματος […] τοποθετούνται πινακίδες λιανικής πώλησης με τις κάθε φορά απαιτούμενες ενδείξεις. 2. Η πινακίδα με τις απαιτούμενες ενδείξεις τοποθετείται επί ή στο σημείο του πωλούμενου προϊόντος και πρέπει να είναι άμεσα αντιληπτή και απόλυτα εμφανής στον καταναλωτή. Όλες οι ενδείξεις αναγράφονται υποχρεωτικά στην ελληνική γλώσσα, με ευδιάκριτα και ευανάγνωστα στοιχεία και με τέτοιο τρόπο, ώστε να καθίστανται άμεσα ορατές και αντιληπτές από τον καταναλωτή. Ειδικά η τελική τιμή πώλησης πρέπει να είναι με έντονη γραφή (bold). 3. […] 4. Τα διατιθέμενα προϊόντα, προσυσκευασμένα ή μη, πρέπει να εκτίθενται κατά τρόπο διακριτό, ώστε η διαφοροποίηση κάθε είδους να γίνεται άμεσα αντιληπτή από τον καταναλωτή, με βάση τις αναγραφόμενες ενδείξεις στην αντίστοιχη πινακίδα.», και στο άρθρο 22 ότι: «1. Με την επιφύλαξη των άρθρων 20 και 21, καθώς και των άρθρων 5 παρ. 1 και 7 παρ. 10 του ν. 2323/1995 (Α`145), για παραβάσεις του παρόντος νόμου, καθώς και των κατ` εξουσιοδότηση του εκδιδομένων υπουργικών αποφάσεων κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 4, […], επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) ευρώ μέχρι τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, εκτός εάν άλλως ορίζεται. […]. 2. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας καθορίζονται ειδικότερα τα κριτήρια επιβολής και το ύψος του προστίμου που επιβάλλεται για καθεμία από τις παραβάσεις ή την κατηγορία παραβάσεων του παρόντος νόμου, εντός των ορίων που προβλέπει αυτή, και μπορεί να ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο θέμα που αφορά το πρόστιμο. […] ».

5. Επειδή, από την αιτιολογική έκθεση του ως άνω νόμου προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι θα πρέπει να εξασφαλίζεται η ενημέρωση του καταναλωτή ως προς τα στοιχεία εκείνα που δύνανται να επηρεάσουν την αγοραστική του απόφαση, ώστε ο τελευταίος να επιλέγει προϊόντα βασιζόμενος σε πλήρη και ακριβή γνώση των ιδιοτήτων και της φύσης τους, ενώ με την υποχρέωση τήρησης πινακίδων λιανικής πώλησης σκοπείται η άμεση και ευκρινώς αντιληπτή, ορθή και ακριβής πληροφόρηση του καταναλωτή ως προς την τιμή, την ποιότητα, την προέλευση και άλλα ποιοτικά χαρακτηριστικά των πωλούμενων προϊόντων, σε μέρος που να τις καθιστά ευδιάκριτες στον καταναλωτή, ώστε να αποφεύγονται αγορές που βασίστηκαν σε πλάνη σχετικά με την τιμή των προϊόντων.

6. Επειδή, περαιτέρω, κατ’ εξουσιοδότηση, μεταξύ άλλων, του άρθρου 4 του ως άνω νόμου, εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 35952/2023 (Φ.Ε.Κ. Β' 2542) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με το άρθρο 1 της οποίας προστέθηκε το Κεφάλαιο 1Α στην υπ` αρ. 91354/24.08.2017 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας «Κωδικοποίηση Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.)» (Β` 2983) ως εξής: ««Κεφάλαιο 1Α Πληροφορία που παρέχεται στους καταναλωτές για την τιμή και τα χαρακτηριστικά των πωλούμενων προϊόντων. Άρθρο 2Α: Χαρακτηριστικά της πληροφορίας. Η πληροφορία που παρέχεται από τον έμπορο προς τον καταναλωτή για τα προϊόντα που διατίθενται προς πώληση είναι: α) Επαρκής, β) σαφής, γ) εύκολα αντιληπτή και εύκολα προσβάσιμη από τον καταναλωτή, δ) ειλικρινής, ε) ακριβής, στ) μη παραπλανητική ως προς την τιμή ή την ποσότητα του προϊόντος. 2. Η πληροφορία που παρέχεται από τον έμπορο προς τον καταναλωτή σχετικά με την τιμή του προϊόντος που διατίθεται προς πώληση περιέχεται σε πινακίδες ή ετικέτες ή άλλα αντίστοιχα μέσα πληροφόρησης που είναι τοποθετημένα επί του προϊόντος ή δίπλα σε αυτό με τρόπο που να είναι άμεσα αντιληπτή από τον καταναλωτή η σύνδεση μεταξύ της παρεχόμενης πληροφορίας και του προϊόντος. 3. Η πληροφορία που παρέχεται από τον έμπορο προς τον καταναλωτή σχετικά με τα απαιτούμενα, από την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, χαρακτηριστικά του προϊόντος που διατίθεται προς πώληση περιέχεται σε πινακίδες ή ετικέτες ή άλλα αντίστοιχα μέσα πληροφόρησης που είναι τοποθετημένα επί του προϊόντος. […] Άρθρο 2Β: Πληροφορία σχετικά με την τιμή των συσκευασμένων προϊόντων. 1. Η πληροφορία που παρέχεται, με οποιονδήποτε τρόπο, από τον έμπορο προς τον καταναλωτή σχετικά με την τιμή του συσκευασμένου προϊόντος που διατίθεται προς πώληση περιλαμβάνει, κατ` ελάχιστο: α) Την τιμή πώλησης ανά συσκευασία προϊόντος, β) την τιμή πώλησης ανά μονάδα μέτρησης της ποσότητας του προϊόντος και γ) την ονομασία του προϊόντος. 2. Οι τιμές των περ. α` και β` της παρ. 1 αναφέρονται σε ευρώ, με τη μορφή δεκαδικού αριθμού με δύο (2) δεκαδικά ψηφία συνοδευόμενη από το σύμβολο «€», και περιλαμβάνουν τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) που αντιστοιχεί στο προϊόν σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία. 3. Οι τιμές των περ. α` και β` της παρ. 1 αναγράφονται με ευδιάκριτους και ευανάγνωστους χαρακτήρες. […]. Οι ως άνω τιμές αναγράφονται με έντονη γραφή (bold). 4. Τα μεγέθη των χαρακτήρων των περ. α` και β` της παρ. 1 είναι επαρκή ώστε να εξασφαλίζεται ότι η παρεχόμενη πληροφορία είναι ευκρινής και εύκολα αντιληπτή από τον καταναλωτή. […] 8. Απαγορεύεται να υπάρχουν ή να προκύπτουν με οποιονδήποτε τρόπο εντός του καταστήματος πώλησης προϊόντων διαφορετικές τιμές πώλησης για το ίδιο προϊόν. 9. Απαγορεύεται η απαίτηση ή η είσπραξη υψηλότερου τιμήματος από αυτό που προκύπτει από την πληροφορία που παρέχεται στον καταναλωτή. […] Άρθρο 2E: Κυρώσεις. 1. Σε όποιον παραβιάζει τις διατάξεις των άρθρων 2Α έως 2Δ επιβάλλεται πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ ανά κωδικό προϊόντος. Η επιβολή του ως άνω προστίμου δεν θίγει την εφαρμογή άλλων διατάξεων της νομοθεσίας για την προστασία του καταναλωτή και ιδίως την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 2251/1994 (Α` 191). […]». Επίσης, με το άρθρο 2 της ως άνω Υ.Α. αντικαταστάθηκε το άρθρο 78 της υπ` αρ. 91354/24.08.2017 απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας ως εξής: «Άρθρο 78: Ανακοινώσεις περί μείωσης τιμής ή παροχής πρόσθετου οφέλους προς τους καταναλωτές από την πώληση αγαθών ή υπηρεσιών 1. […] 2. Σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμών προς τους καταναλωτές που αφορά στην πώληση αγαθών […] η πληροφορία που παρέχεται, με οποιονδήποτε τρόπο, περιλαμβάνει την τιμή πώλησης πριν και μετά την εφαρμογή της μείωσης, καθώς και την τιμή μονάδας πριν και μετά την εφαρμογή της μείωσης. […] 5. Για παραβάσεις των διατάξεων του παρόντος άρθρου εφαρμόζεται η παρ. 2 του άρθρου 21 του ν. 4177/2013».

7. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Ο προσφεύγων διατηρούσε κατά τον κρίσιμο χρόνο υποκατάστημα εμπορίας καλλυντικών και παραφαρμακευτικών προϊόντων επί της οδού … αρ. … στη Θεσσαλονίκη. Στις 06.11.2024 υποβλήθηκε στη Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας επώνυμη καταγγελία σε βάρος της ως άνω επιχείρησης, σε σχέση με την ύπαρξη διαφορετικών τιμών πώλησης για το ίδιο προϊόν εντός του καταστήματος, ειδικότερα δε καταγγέλθηκε ότι το προϊόν «Garden Φυτικό Σιρόπι Junior Κεράσι 100 ml» είχε άλλη τιμή στο ράφι (ήτοι 4,65 ευρώ) και άλλη τιμή προέκυπτε από το ηλεκτρονικό σύστημα αναγνώρισης και ελέγχου τιμών (price checker) εντός του καταστήματος (ήτοι 6,45 ευρώ) [σχετ. το υπ’ αριθ. πρωτ. …(…)/06.11.2024 εισερχόμενο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μετά των επισυναπτόμενων φωτογραφιών]. Προς διερεύνηση της ως άνω καταγγελίας και σε εκτέλεση της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. …(…)/15.11.2024 εντολής ελέγχου της Προϊσταμένης του Τμήματος Εμπορίου της Διεύθυνσης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της καθ’ ης Περιφέρειας, διενεργήθηκε στις 15.11.2024 και περί ώρα 11:45 π.μ. από τα αρμόδια όργανα της ιδίας ως άνω Διεύθυνσης επιτόπιος έλεγχος στο παραπάνω κατάστημα. Στην οικεία υπ’ αριθ. πρωτ. …(…)/22.11.2024 συνταχθείσα έκθεση ελέγχου των διενεργησάντων τον έλεγχο υπαλλήλων της καθ’ ης Περιφέρειας καταγράφηκαν τα εξής: «[…] Διατάξεις που παραβιάζονται: άρθρο 2Β παράγραφος 8 Υ.Α. 35952/23 (ΦΕΚ 2542 Β’). Συνοπτική περιγραφή παράβασης: Κατόπιν καταγγελίας που περιήλθε στην υπηρεσία μας, πραγματοποιήθηκε έλεγχος στην ανωτέρω επιχείρηση, όπου διαπιστώθηκε ότι για το συσκευασμένο προϊόν “Syrup Plus με γεύση πορτοκάλι της Kaiser, των 200 ml” η τιμή στο ράφι ήταν 6,40 €, ενώ η τιμή στο ηλεκτρονικό σύστημα αναγνώρισης και ελέγχου τιμών (price checker) που υπάρχει στο σημείο του καταστήματος ήταν 6,57 €, κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων. Απόψεις ελεγχόμενου: Αρνήθηκαν οι ελεγκτές να αναφέρουν την πραγματικότητα. Σε όλα τα προϊόντα οι τιμές στο ταμείο ήταν οι χαμηλότερες. Ο καταναλωτής δεν παραπλανάται, πληρώνει πάντα τη χαμηλότερη τιμή σε κάθε προϊόν. Υπογράφω κατόπιν έκδοσης όλων των σχετικών αποδείξεων, τις οποίες και δέχονται να παραλάβουν και παραδίδω. Η τιμή που πληρώνει ο πελάτης είναι η αναγραφόμενη.». Ακολούθως, με το υπ’ αριθ. πρωτ. …(…)/22.11.2024 έγγραφο της ίδιας ως άνω υπηρεσίας ο προσφεύγων ενημερώθηκε για την διαπιστωθείσα, κατά τα ανωτέρω, παράβαση και κλήθηκε να διατυπώσει εγγράφως τις απόψεις του, υπέβαλε δε σχετικώς το υπ’ αριθ. πρωτ. …(...)/02.12.2024 υπόμνημα απόψεων. Κατόπιν τούτων, και εφόσον οι απόψεις του προσφεύγοντος δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές, με την υπ’ αριθ. πρωτ. …(…)/02.12.2024 απόφαση της Προϊσταμένης του Τμήματος Εμπορίου της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της καθ’ ης Περιφέρειας, επιβλήθηκε σε βάρος του πρόστιμο ποσού 1.000 ευρώ, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 22 του Ν. 4177/2013 (Φ.Ε.Κ. Α' 173) και 2Β παρ. 8 και 2Ε παρ. 1 του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της υπ’ αριθ. 35952/2023 υπουργικής απόφασης (Φ.Ε.Κ. Β' 2542), για την αποδιδόμενη σε αυτόν παράβαση της ύπαρξης δύο διαφορετικών τιμών πώλησης, εντός του καταστήματός του, για το ίδιο προϊόν. Κατά της ως άνω απόφασης ο προσφεύγων άσκησε την υπ’ αριθ. πρωτ. …/07.01.2025 ενδικοφανή προσφυγή, με την οποία ζήτησε την ακύρωσή της, προβάλλοντας ότι κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 2Β παρ. 8 του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της υπ’ αριθ. 35952/2023 Υ.Α επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο, καθώς, κατά τους ισχυρισμούς του, εφόσον δεν είναι δυνατή η ανάγνωση από το σκάνερ του ταμείου των δύο διαφορετικών τιμών, παρά μόνο της μίας χαμηλότερης εξ’ αυτών, δεν είναι δυνατή η παραπλάνηση των καταναλωτών μέσω της χρέωσης της μεγαλύτερης τιμής. Η ως άνω υποβληθείσα ενδικοφανής προσφυγή απορρίφθηκε με την, ήδη, προσβαλλόμενη υπ’ αριθ. πρωτ. …/05.02.2025 απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, με την αιτιολογία ότι από τις διατάξεις του Ν. 4177/2013 και της υπ’ αριθ. 35952/2023 Υ.Α προκύπτει ότι η πληροφορία που παρέχεται από το έμπορο στον καταναλωτή, σχετικά με την τιμή πώλησης του προϊόντος πρέπει να είναι άμεσα και εύκολα αντιληπτή, απόλυτα εμφανής και εύκολα προσβάσιμη, ώστε ο τελευταίος να είναι σε θέση να αντιληφθεί άμεσα τη σύνδεση μεταξύ της παρεχόμενης πληροφορίας της τιμής και του προϊόντος και να έχει τη δυνατότητα σύγκρισης τιμών πριν φτάσει στο ταμείο, η ύπαρξη δε διαφορετικών τιμών πώλησης του ίδιου προϊόντος εντός του καταστήματος μπερδεύει τον καταναλωτή, διότι δεν γνωρίζει αν η τιμή που καλείται να πληρώσει στο ταμείο είναι η μεγαλύτερη ή η μικρότερη.

8. Επειδή, με την κρινόμενη προσφυγή, όπως οι λόγοι αυτής αναπτύσσονται με το νομίμως κατατεθέν στις 24.09.2025 υπόμνημα, ο προσφεύγων αμφισβητεί τη νομιμότητα και ορθότητα της ως άνω προσβαλλόμενης απόφασης του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης και ζητεί την ακύρωση, άλλως την τροποποίησή της. Ειδικότερα προβάλλει εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία του άρθρου 2Β παρ. 8 του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της υπ’ αριθ. 35952/2023 Υ.Α, βάσει του οποίου επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο, καθόσον, όπως υποστηρίζει, εφόσον δεν ήταν δυνατή η ανάγνωση από το σκάνερ του ταμείου των δύο διαφορετικών τιμών, παρά μόνο της μίας χαμηλότερης εξ’ αυτών, δεν κατέστη δυνατή η παραπλάνηση των καταναλωτών μέσω της χρέωσης της μεγαλύτερης τιμής. Ως εκ τούτου, κατά τους ισχυρισμούς του, η σύμφωνη ερμηνεία της ως άνω διάταξης με την αρχή της σαφήνειας του κυρωτικού νόμου και την αρχή της αναλογικότητας επιτάσσει τη μη εφαρμογή της στην ως άνω περίπτωση. Εξάλλου, όπως υποστηρίζει, από την αρχή της σαφήνειας του κυρωτικού νόμου συνάγεται ότι η επιβολή διοικητικών κυρώσεων προϋποθέτει καθορισμό συγκεκριμένων πράξεων, παραλείψεων ή συμπεριφορών που στοιχειοθετούν την παράβαση, η προϋπόθεση, δε, αυτή δεν πληρούται με την αναφορά στην υποχρέωση κατ' ουσίαν τήρησης των διατάξεων του νόμου συλλήβδην. Εν προκειμένω, προβάλλει, ότι η αναφορά του άρθρου 2Ε παρ. 1 του ιδίου ως άνω Κεφαλαίου 1Α της ανωτέρω Υ.Α. στη συλλήβδην τήρηση των άρθρων 2Α έως 2Δ επιβάλλει τη συνολική και συστηματική εκτίμηση των επιμέρους παραγράφων καθενός εκ των ανωτέρω, καθώς σε διαφορετική περίπτωση ενδέχεται η διάταξη του άρθρου 2Β παρ. 8, η οποία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση μίας (αφηρημένης/δυνητικής) διακινδύνευσης της προστασίας των καταναλωτών, να εξομοιωθεί με τη διάταξη του άρθρου 2Β παρ. 9, εξομοίωση η οποία δεν συμβαδίζει με την αρχή της αναλογικότητας. Επίσης, υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται επαρκούς και ειδικής αιτιολογίας, καθώς η διοίκηση αγνόησε και δεν αντέκρουσε τον ως άνω ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος είχε προβληθεί με την ενδικοφανή του προσφυγή. Τέλος, ισχυρίζεται, ότι η απόκλιση των 0,17 € μεταξύ των δύο τιμών πώλησης για το εν λόγω προϊόν που προέκυψαν κατά τον έλεγχο εντός του καταστήματος, οφείλεται στο γεγονός, ότι το προϊόν βρισκόταν σε ειδικά διαμορφωμένο ράφι με την ένδειξη «SUPER ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΠΩΦΕΛΗΘΕΙΤΕ!! Σε επιλεγμένους κωδικούς λόγω σύντομης ημερομηνίας λήξης», ως εκ τούτου δεν υπήρχε πρόθεση παραπλάνησης, όπως προκύπτει και από την τελική χρέωση της χαμηλότερης τιμής, δεν ζημιώθηκαν οι καταναλωτές του καταστήματος, ενώ η τιμή του προϊόντος ήταν εμφανής, προσβάσιμη και ουδόλως προσκλήθηκε σύγχυση. Προς απόδειξη των ως άνω ισχυρισμών προσκομίζει και επικαλείται, μεταξύ άλλων, την εκδοθείσα στις 15.11.2024 και ώρα 12:08 Απόδειξη Λιανικής Πώλησης του προϊόντος «Syrup Plus με γεύση πορτοκάλι της Kaiser, των 200 ml», από την οποία προκύπτει αναγραφόμενη αξία πώλησης 6,40 ευρώ συν Φ.Π.Α για το ως άνω προϊόν.

9. Επειδή, αντιθέτως, το καθ’ ου Ελληνικό Δημόσιο, με την υπ’ αριθ. πρωτ. …/09.07.2025 έκθεση απόψεων του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Διοίκησης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, υπεραμύνεται της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης και ζητεί την απόρριψη της υπό κρίση προσφυγής. Επίσης, η καθ’ ης Περιφέρεια, με την υπ’ αριθ. πρωτ. …(…)/07.07.2025 έκθεση απόψεων και το νομίμως κατατεθέν στις 22.09.2025 υπόμνημα, ζητεί την απόρριψη της κρινόμενης προσφυγής ως αβάσιμης, υποστηρίζοντας ότι η ύπαρξη διαφορετικής τιμής πώλησης του ίδιου προϊόντος εντός του ίδιου καταστήματος απαγορεύεται από την κείμενη νομοθεσία και μπερδεύει τον καταναλωτή διότι δεν γνωρίζει εάν η τιμή που καλείται να πληρώσει στο ταμείο είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη, με αποτέλεσμα την πρόκληση σύγχυσης και την πιθανή μη μετάβασή του στο ταμείο. Επιπρόσθετα, προβάλλει ότι η αποδιδόμενη στον προσφεύγοντα παράβαση αποτελεί τελεσθείσα τυπική παράβαση, η δε κατηγορηματική διατύπωση των διατάξεων της ως άνω υπουργικής απόφασης δεν αφήνει περιθώρια διακριτικής ευχέρειας ως προς την επιβολή του προστίμου, ενώ η ύπαρξη ή μη υπαιτιότητας του παραβάτη δεν δύναται να επιδράσει ουσιωδώς στην τελική κρίση του διοικητικού οργάνου. Ως εκ τούτου, όπως υποστηρίζει, εφόσον η σχετική διάταξη νόμου καθιδρύει δέσμια αρμοδιότητα, δεν νοείται περίπτωσή εφαρμογής της αρχής αναλογικότητας. Τέλος, προβάλλει ότι η παρ. 9 του άρθρου 2Β του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της ως άνω Υ.Α, την οποία επικαλείται ο προσφεύγων, δε συνδέεται ούτε επιδρά στην παρ. 8 του ίδιου άρθρου, βάσει της οποίας και επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο, αμφότερες δε οι διατάξεις εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς, δεν αλληλοαναιρούνται και οφείλεται να τηρούνται εξίσου.

10. Επειδή, καταρχάς, ο ισχυρισμός του προσφεύγοντος περί έλλειψης αιτιολογίας της προσβαλλόμενης πράξης πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, αφού το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δεν δύναται να ακυρώσει διοικητική πράξη για λόγους αναγόμενους στη νομιμότητα ή στην επάρκεια της αιτιολογίας της, αλλά οφείλει να ερευνήσει το ίδιο, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή του, αν συντρέχουν οι απαιτούμενες από το νόμο προϋποθέσεις για την έκδοσή της και να δεχτεί ή να απορρίψει, εν όλω ή εν μέρει, τελικά, κατά τη δική του ουσιαστική κρίση την προσφυγή (πρβλ. ΣτΕ 1820/2015, 1818/2015, 4596/2012, 191/2005, 2170/2003, 1496/1998 7μ.).

11. Επειδή, από τη γραμματική ερμηνεία των ως άνω διατάξεων του άρθρου 2Β παρ. 8 και 2Ε παρ. 1 του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της υπ’ αριθ. 35952/2023 υπουργικής απόφασης, όσο και από το σκοπό που επιδιώκεται με την εν λόγω νομοθετική ρύθμιση, προκύπτουν με σαφήνεια οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της και ειδικότερα ότι το ως άνω διοικητικό πρόστιμο επιβάλλεται στον εμπορευόμενο με μόνη την ύπαρξη διαφορετικών τιμών πώλησης για το ίδιο προϊόν εντός του καταστήματός του. Οι ως άνω διατάξεις συνδυαστικά με τις προπαρατεθείσες διατάξεις του Ν. 4177/2013 αποσκοπούν στην πληρότητα, στη σαφήνεια και στην ακρίβεια της παρεχόμενης πληροφορίας, υπό την έννοια της εξασφάλισης όχι μόνο της αυτοτελούς ως προς κάθε ένα συγκεκριμένο προϊόν ενημέρωσης του καταναλωτή σχετικά με την τιμή του, αλλά και της συγκρισιμότητας των πληροφοριών προς τα παρεμφερή διατιθέμενα προς πώληση είδη, ώστε ο καταναλωτής να προβαίνει σε επιλογές προϊόντων βασιζόμενος στο σύνολο των πληροφοριών που δύνανται να επηρεάσουν την αγοραστική του απόφαση και, ιδίως, σε χρόνο πριν τη διαμόρφωση αυτής. Συνεπώς η παροχή από τον εμπορευόμενο διαφορετικών τιμών πώλησης για το ίδιο προϊόν εντός του καταστήματος, εσφαλμένων ή αντικειμενικώς ορθών, αρκεί για να προκαλέσει «σύγχυση» στον καταναλωτή, ο οποίος, λόγω αυτού, αδυνατεί τόσο να γνωρίζει ποια από τις δύο παρεχόμενες τιμές ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, όσο και να προβεί σε σύγκριση τιμών με άλλα παρεμφερή προς πώληση προϊόντα. Κατ’ επέκταση, η έλλειψη της ακριβούς τιμολογιακής πληροφόρησης δύναται να τον οδηγήσει στη λήψη μιας απόφασης συναλλαγής την οποία διαφορετικά δεν θα ελάμβανε, δίχως να απαιτείται επιπροσθέτως, η απόδειξη δόλου ή ακόμη και αμέλειας εκ μέρους του εμπορευόμενου, η απόδειξη πραγματικής οικονομικής ζημίας του καταναλωτή ή η ενδεχόμενη δυνατότητα του τελευταίου να λάβει τις ορθές πληροφορίες (πρβλ. ΔΕφΑθ 996/2025 σκ. 4). Εξάλλου, η ως άνω προβλεπόμενη κύρωση, η οποία αποσκοπεί, κατά τα προεκτεθέντα, στην άμεση, πλήρη, ακριβή και ευκρινή πληροφόρηση του καταναλωτή ως προς την τιμή του πωλούμενου προϊόντος πριν από τη διαμόρφωση της αγοραστικής του βούλησης, δεν παρίσταται προδήλως απρόσφορη ή μη αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου από το νομοθέτη δημοσίου συμφέροντος σκοπού της προστασίας του καταναλωτή, στην εξυπηρέτηση του οποίου αποβλέπει, ως εκ τούτου δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας (πρβλ. ΔΕφΑθ 3433/2023 σκ. 17, 1887/2022 σκ. 16). Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά τον διενεργηθέντα έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στις 15.11.2024 στο κατάστημα του προσφεύγοντος από τους αρμόδιους υπαλλήλους της καθ’ ης Περιφέρειας, διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο διαφορετικών τιμών για το ίδιο προϊόν και συγκεκριμένα για το συσκευασμένο προϊόν “Syrup Plus με γεύση πορτοκάλι της Kaiser, των 200 ml” η τιμή στο ράφι ήταν 6,40 €, ενώ η τιμή στο ηλεκτρονικό σύστημα αναγνώρισης και ελέγχου τιμών (price checker) που υπάρχει σε προσβάσιμο σημείο του καταστήματος ήταν 6,57 € (γεγονός το οποίο δεν αμφισβητείται από τον προσφεύγοντα), κρίνει ότι ο τελευταίος υπέπεσε στην παράβαση που του αποδίδεται και, επομένως, νομίμως επιβλήθηκε σε βάρος του το ένδικο πρόστιμο, κατ’ εφαρμογή των ως άνω διατάξεων του άρθρου 2Β παρ. 8 και 2Ε παρ. 1 του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της υπ’ αριθ. 35952/2023 υπουργικής απόφασης. Ο δε Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, ο οποίος με την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την ενδικοφανή προσφυγή του, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και εκτίμησε τα πραγματικά περιστατικά, απορριπτομένων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του προσφεύγοντος. Περαιτέρω, για τη στοιχειοθέτηση της ως άνω τυπικής παράβασης, κατά τα γενόμενα ερμηνευτικώς δεκτά, δεν απαιτείται να συντρέχει παραπλάνηση του καταναλωτή μέσω τελικής χρέωσης της μεγαλύτερης τιμής, ή πρόθεση παραπλάνησης εκ μέρους του εμπορευόμενου, τα όσα δε προβάλλει ο προσφεύγων περί μη εφαρμογής της ως άνω διάταξης εφόσον, εν προκειμένω, δεν ήταν δυνατή η ανάγνωση από το σκάνερ του ταμείου των δύο διαφορετικών τιμών, παρά μόνο της μίας χαμηλότερης εξ’ αυτών, θα πρέπει να απορριφθούν ως αλυσιτελώς προβαλλόμενα. Το δε διάφορο ζήτημα της οικονομικής ζημίας του καταναλωτή και της παραπλάνησης αυτού μέσω της είσπραξης υψηλότερου τιμήματος από αυτό που προκύπτει από την πληροφορία που του παρέχεται ρυθμίζεται, ειδικώς, από την παρ. 9 του άρθρου 2Β του Κεφαλαίου 1Α του άρθρου 1 της ως άνω Υ.Α, αποτελεί δε διακριτή παράβαση, η οποία επισύρει έτερο πρόστιμο ποσού 1.000 ευρώ. Τέλος, ο ισχυρισμός του προσφεύγοντος ότι η απόκλιση των 0,17 € μεταξύ των δύο τιμών πώλησης για το εν λόγω προϊόν που προέκυψαν κατά τον έλεγχο εντός του καταστήματος, οφείλεται στο γεγονός, ότι το προϊόν βρισκόταν σε ειδικά διαμορφωμένο ράφι προσφορών, θα πρέπει να απορριφθεί, επίσης, ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, διότι ακόμα και υπό την εκδοχή αυτή, ο προσφεύγων όφειλε βάσει του ως άνω προαναφερόμενου άρθρου 2 της ως άνω Υ.Α., με το οποίο αντικαταστάθηκε το άρθρο 78 της υπ` αρ. 91354/24.08.2017 Υ.Α., σε περίπτωση ανακοίνωσης μείωσης τιμών, να αναγράφει (στο ίδιο σημείο του καταστήματος) την τιμή πώλησης πριν και μετά την εφαρμογή της μείωσης, ώστε ο καταναλωτής να έχει άμεση πληροφόρηση και να δύναται να αξιολογήσει το ποσοστό της έκπτωσης που του παρέχεται.

12. Επειδή, κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να απορριφθεί και να καταπέσει υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου το καταβληθέν παράβολο (277 παρ. 9 ΚΔΔ). Τέλος, πρέπει να καταλογισθούν σε βάρος του προσφεύγοντος τα δικαστικά έξοδα της καθ’ ης Περιφέρειας, τα οποία, ελλείψει υποβολής αναλυτικού καταλόγου, ανέρχονται στο ποσό των 149 ευρώ (σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 275 παρ. 1 εδ. α΄, 4 περ. γ΄ και 6 του ΚΔΔ, σε συνδυασμό με το παράρτημα 1 – πίνακα αμοιβών δικηγόρων για παράσταση σε δικαστήρια που περιλαμβάνεται στο Ν. 4194/2013), ενώ δεν τίθεται ζήτημα καταλογισμού των δικαστικών εξόδων του καθ’ ου Ελληνικού Δημοσίου σε βάρος του προσφεύγοντος, ελλείψει υποβολής σχετικού αιτήματος (275 παρ. 1 και 7 εδ. α΄ του ΚΔΔ).

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ

Απορρίπτει την προσφυγή.

Διατάσσει την κατάπτωση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου του καταβληθέντος παραβόλου.

Καταλογίζει σε βάρος του προσφεύγοντος τα δικαστικά έξοδα της καθ’ ης Περιφέρειας, τα οποία, ελλείψει υποβολής αναλυτικού καταλόγου, ανέρχονται στο ποσό των εκατό σαράντα εννέα (149) ευρώ.

Η απόφαση δημοσιεύθηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου κατά την έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στις 26 Νοεμβρίου 2025.

Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΛΑΠΑΝΗ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΣΟΦΙΑ ΧΑΤΖΗΠΑΣΧΑΛΗ