Με την αίτηση αυτή ζητήθηκε 1. η υπ’ αριθμ. 452351/23.9.2021 απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, 2. η υπ’ αριθμ. 380223/4.8.2022 απόφαση της ως άνω Υπουργού, 3. η υπ’ αριθμ. 553624/11.11.2022 απόφαση της ως άνω Υπουργού, 4. η δημοσιευθείσα με στοιχεία OJ S 44/2023/1.3.2024 προκήρυξη ανοικτού δημόσιου διαγωνισμού του Δήμου Μονεμβασιάς και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως. Εν προκειμένω, οι οικείες διατάξεις της αρχαιολογικής και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας θέσπισαν δύο εκ παραλλήλου ισχύουσες διαδικασίες, μεταξύ των οποίων δεν υφίσταται χρονική ιεράρχηση και επομένως δεν είναι από τον νόμο υποχρεωτική η τήρηση ορισμένης σειράς κατά την έκδοση των σχετικών πράξεων που προβλέπονται στην αντίστοιχη νομοθεσία. Εξάλλου, και υπό το καθεστώς του Ν. 4014/2011 και του κωδικοποιητικού ν. 4858/2021, το οποίο προβλέπει σύμφωνη γνώμη των αρμοδίων, κατά την αρχαιολογική νομοθεσία οργάνων επί της ΜΠΕ κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ορίζοντας, ειδικότερα, ότι αυτή επέχει θέση έγκρισης σύμφωνα με την αρχαιολογική νομοθεσία, η εκπόνηση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και η έκδοση της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων δεν συνιστούν σε καμία περίπτωση αναγκαίες προϋποθέσεις για την έκδοση της απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού με την οποία εγκρίνεται, κατ’ άρθρο 10 του Ν. 4858/2021, η εκτέλεση έργου επί ή πλησίον μνημείου, και η οποία μπορεί να προηγείται της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Κατά συνέπεια, αβασίμως προβλήθηκε ότι οι πράξεις του Υπουργού Πολιτισμού εκδόθηκαν κατά παράβαση των άρθρων 2 § 1 και 10 §§ 1 και 10 του Ν. 4014/2011, διότι δεν προηγήθηκε η περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου (εκπόνηση ΜΠΕ, ΕΟΑ, έγκριση ΑΕΠΟ). Επιπλέον, το έργο της κατασκευής εναέριου αναβατορίου στο Κάστρο της Μονεμβασιάς αποτελεί ένα ιδιαιτέρως απαιτητικό έργο από πλευράς προστασίας των αρχαιοτήτων και κατασκευής του επίμαχου έργου, εντάσσεται δε, επιπλέον σε ένα ευρύτερο και σύνθετο έργο που περιλαμβάνει, εκτός από την προμήθεια και εγκατάσταση του αναβατορίου, και υποέργα που αφορούν το έργο της στερέωσης των τειχών της Άνω Πόλης Μονεμβασίας, εκατέρωθεν του σημείου διαδρομής του αναβατορίου. Εξάλλου, η σκοπιμότητα και η αναγκαιότητα του έργου εξετάσθηκαν διεξοδικά από τις αρμόδιες Υπηρεσίες και τα επιστημονικά όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού, τα οποία κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το έργο της κατασκευής αναβατορίου είναι αναγκαίο αφενός προκειμένου τα μνημεία και ιδίως η Άνω Πόλη να είναι προσβάσιμα σε όλους και ειδικότερα σε ΑμεΑ, άτομα μεγάλης ηλικίας και παιδιά, αλλά και σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για τη μεταφορά ασθενούς, καθώς επίσης και για τη συντήρηση των μνημείων της Άνω Πόλης από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ. Οι ως άνω λόγοι που αιτιολογούν και θεμελιώνουν την αναγκαιότητα του έργου για την κατασκευή του αναβατορίου εκτός από την αρχική μελέτη και την πρόταση του Δήμου Μονεμβασιάς παρατίθενται και στις εισηγήσεις των υπηρεσιών προς το ΚΑΣ, αλλά και στα οικεία πρακτικά του ΚΑΣ. Περαιτέρω, τόσο οι Διευθύνσεις του Υπουργείου Πολιτισμού όσο και το ΚΑΣ εξέτασαν διεξοδικά τις τεχνικές λύσεις που υπήρχαν για την ασφαλή και χωρίς βλάβη του μνημείου κατασκευή του αναβατορίου και εκτίμησαν ότι η τελικώς επιλεγείσα λύση δεν επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στο μνημείο από πλευράς κατασκευής αλλά και αισθητικής, δεδομένου ότι η παρέμβαση θεωρήθηκε ήπια και επιπλέον τέθηκαν όροι για τη μείωση των επιπτώσεων στην αισθητική του μνημείου και στο ευρύτερο τοπίο με τις κατάλληλες τεχνικές επιλογές και λύσεις. Εξάλλου, το γεγονός ότι το ΚΑΣ επέλεξε για λόγους μεγαλύτερης προστασίας του μνημειακού συνόλου τη σταδιακή εκπόνηση και έγκριση των απαιτουμένων μελετών, ήτοι τη διαδοχική έγκρισή τους, δεν καθιστά παράνομη την αιτιολογία των τριών πρώτων προσβαλλομένων πράξεων, οι οποίες, πάντως, ως προς τα κύρια ζητήματα για τη χωροθέτηση ή μη αναβατορίου, στηρίχθηκαν στις αναγκαίες μελέτες, οι οποίες εξετάσθηκαν λεπτομερώς και με βάση τις θετικές και ομόφωνες γνωμοδοτήσεις του ΚΑΣ. Υπό τα δεδομένα αυτά, η Υπουργός Πολιτισμού με νόμιμη και επαρκή αιτιολογία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατασκευή του αναβατορίου, όπως τελικά προτάθηκε να χωροθετηθεί, δεν επιφέρει ανεπανόρθωτες βλάβες στο μνημείο και δεν συνιστά επέμβαση τέτοιας έκτασης και μορφής, ώστε να προκαλεί αλλοίωση του μνημειακού συνόλου. Περαιτέρω, η Υπουργός Πολιτισμού και τα αρμόδια όργανα εκτίμησαν και στάθμισαν τη σκοπιμότητα και ιδίως την αναγκαιότητα του έργου, το οποίο δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα επίσκεψης ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ), αλλά γενικά τη δυνατότητα πρόσβασης στην Άνω Πόλη και των ηλικιωμένων ατόμων και των παιδιών, καθώς και την ανάγκη συντήρησης των μνημείων αλλά και την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών. Επίσης, τόσο από τις υπηρεσίες του Υπουργείου όσο και από το ΚΑΣ εξετάσθηκε και ο αριθμός των επισκεπτών και οι δυσχέρειες πρόσβασης στην Άνω Πόλη και εξετάσθηκαν εναλλακτικές λύσεις, ιδίως με τη διερεύνηση της δυνατότητας εγκατάστασης αναβατορίου σταθερής τροχιάς, η οποία αποκλείσθηκε λόγων των κινδύνων που αυτή συνεπάγεται για το μνημείο αλλά και τους επισκέπτες. Κατόπιν τούτων, από τις τρεις πρώτες προσβαλλόμενες αποφάσεις της Υπουργού Πολιτισμού, όπως αυτές συμπληρώνονται από τα στοιχεία του φακέλου, προκύπτει ότι διενεργήθηκε η αναγκαία και επιβαλλόμενη από το Σύνταγμα και τον νόμο στάθμιση, αφενός για την προστασία του μνημείου και αφετέρου για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στο σύνολο του μνημείου των ΑμεΑ και γενικά των εμποδιζομένων ατόμων, αλλά και για λόγους δημοσίου συμφέροντος, ήτοι της απαιτουμένης συντήρησης των μνημείων και της ανάγκης ταχείας μεταφοράς σε περίπτωση ασθένειας. Επιπλέον, από τα αρμόδια όργανα και την Υπουργό Πολιτισμού εξετάσθηκαν όλες οι εναλλακτικές λύσεις, αλλά και η μηδενική, δοθέντος δε ότι διαπιστώθηκε αδυναμία υλοποίησης του αρχικού συνδυασμού άφιξης και εκκίνησης του αναβατορίου (Β-Δ) επιλέχθηκε τελικώς λύση που κατά βάση ήταν βελτιωμένη σε σχέση με την ασφάλεια των επισκεπτών, αλλά και του ίδιου του μνημείου, με την αποτροπή καταπτώσεων τμημάτων των βράχων που βρίσκονται στο τείχος της Άνω Πόλης. Επίσης, εφόσον στις προσβαλλόμενες πράξεις και τα λοιπά στοιχεία του φακέλου περιγράφονται πλήρως τα προστατευτέα μνημεία και το προς εκτέλεση έργο, καθώς και τεκμηριωμένη εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου επί των μνημείων, οι πράξεις αυτές αιτιολογούνται επαρκώς. Το ΣτΕ απέρριψε την κρινόμενη αίτηση.