Με την υπό κρίση αίτηση ζητείται η αναίρεση της υπ’ αριθ. 2704/2019 αποφάσεως του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την οποία απερρίφθη έφεση του Ελληνικού Δημοσίου κατά της υπ’ αριθ. 18359/2017 αποφάσεως του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την τελευταία αυτή απόφαση έγινε δεκτή προσφυγή της αναιρεσίβλητης εταιρείας κατά της υπ’ αριθ. Α3-3989/7.11.2008 αποφάσεως του Ειδικού Γραμματέα Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης, με την οποία επεβλήθη σε αυτήν πρόστιμο ύψους 380.000 ευρώ, κατ’ εφαρμογή της υπ’ αριθ. 14/1989 Αγορανομικής Διάταξης και της υπ’ αριθ. Α2-3334/21.5.2008 απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης. Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής της ελαφρύτερης διοικητικής κύρωσης (και, γενικότερα, του ευμενέστερου για τον διοικούμενο νόμο περί επιβολής διοικητικών κυρώσεων) αποτελεί γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, με δικαιολογητικό έρεισμα τις συνταγματικές διατάξεις περί ισότητος (άρθρο 4 παρ. 1) και, όταν πρόκειται για χρηματική κύρωση, περί αναλογικότητος των περιορισμών του δικαιώματος στην περιουσία (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ΄), οι οποίες δεσμεύουν τον νομοθέτη όσον αφορά την ρύθμιση, με διατάξεις μεταβατικού δικαίου, των υποθέσεων επιβολής διοικητικών κυρώσεων που εκκρεμούν ενώπιον της Διοίκησης ή ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, όταν αυτός κρίνει ότι η αποτελεσματική πρόληψη και καταστολή των οικείων παραβάσεων δύναται να επιτευχθεί μέσω της θέσπισης διοικητικών κυρώσεων ηπιοτέρων σε σχέση με τις ήδη προβλεπόμενες στον νόμο. Σύμφωνα με την εν λόγω αρχή, η οποία έχει τον χαρακτήρα κανόνα διαχρονικού δικαίου, ο ευμενέστερος ή μη για τους διοικούμενους χαρακτήρας του νεότερου νόμου που προβλέπει κύρωση για ορισμένη διοικητική παράβαση δεν κρίνεται γενικώς, αλλά ενόψει της συγκεκριμένης περίπτωσης, κατόπιν σύγκρισης όλων των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων που αφορούν στο χρονικό διάστημα από την διάπραξη της παράβασης έως και την εκδίκαση της υπόθεσης από το διοικητικό δικαστήριο και εξέτασης ποιά από τις ρυθμίσεις αυτές, εφαρμοζόμενη στο σύνολό της, άγει, κατ’ εκτίμηση των συνθηκών της υπόθεσης, στην ελαφρύτερη κύρωση. Πάντως, η ανωτέρω αρχή δεν έχει πεδίο εφαρμογής, όταν ο νεότερος νόμος περί επιβολής διοικητικών κυρώσεων είτε δεν είναι συγκρίσιμος με τον προηγούμενο όσον αφορά την προβλεπόμενη διοικητική παράβαση ή κύρωση, είτε συνδέεται αναπόσπαστα με την θέσπιση νέου, ουσιωδώς διαφορετικού κανονιστικού πλαισίου υποχρεώσεων του διοικουμένου, ώστε να μην απηχεί διαφορετική εκτίμηση του νομοθέτη ως προς τον πρόσφορο και αναγκαίο χαρακτήρα των κυρώσεων που προεβλέποντο υπό το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς. Εξ άλλου, ο ανωτέρω κανόνας δεν είναι απόλυτος, αλλά δύναται να καμφθεί από σαφή αντίθετη νομοθετική διάταξη, η οποία είτε αποκλείει την αναδρομική εφαρμογή της νεότερης, ευμενέστερης για τον διοικούμενο ρύθμισης, είτε την προβλέπει, όχι όμως άνευ ετέρου, αλλά υπό προϋποθέσεις που θίγουν ουσιωδώς τα έννομα συμφέροντα του διοικουμένου. Ωστόσο, τέτοια νομοθετική διάταξη, ως θεσπίζουσα απόκλιση από την προαναφερθείσα θεμελίωδη αρχή, πρέπει να δικαιολογείται επαρκώς, ώστε να συνάδει προς τις συνταγματικές αρχές της ισότητος και της αναλογικότητος. Η υποχρέωση υποβολής αναλυτικού κοστολογίου για τις επιχειρήσεις που πωλούν χονδρικώς ορυκτέλαια και λιπαντικά, η οποία προεβλέφθη με την ισχύουσα κατά τον κρίσιμο χρόνο επιβολής του ενδίκου προστίμου υπ’ αριθ. 14/1989 Αγορανομική Διάταξη και διετηρήθη με την μεταγενέστερη υπ’ αριθ. 7/2009 Αγορανομική Διάταξη, καταργήθηκε, στην συνέχεια, με την υπ’ αριθ. 2/2011 Αγορανομική Διάταξη, δεν προεβλέφθη δε ούτε με την νεότερη υπ’ αριθ. Α2-493/25.4.2012 αγορανομική διάταξη του Αναπληρωτή Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. Η κατάργηση της ανωτέρω υποχρεώσεως υπαγορεύθηκε από την ανάγκη αφενός μεν απλοποιήσεως της διαδικασίας καταρτίσεως και υποβολής του τιμοκαταλόγου για τα προϊόντα που επηρεάζουν τον Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, αφετέρου δε της μειώσεως του διοικητικού βάρους των επιχειρήσεων. Συνεπώς, με τις νεότερες αυτές κανονιστικές ρυθμίσεις (υπ’ αριθ. 2/2011 και Α2-493/25.4.2012 αγορανομικές διατάξεις) θεσπίσθηκε νέα ρύθμιση του ζητήματος της μεταβολής των τιμών των προϊόντων εκ μέρους των επιχειρήσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τους και δεν απηχείται με αυτές διαφορετική εκτίμηση του κανονιστικού νομοθέτη ως προς τον προσφορότερο χαρακτήρα των κυρώσεων που επεβάλλοντο από το προγενέστερο κανονιστικό πλαίσιο για την παραβίαση υποβολής αναλυτικού κοστολογίου εκ μέρους των επιχειρήσεων που πωλούν ορυκτέλαια και λιπαντικά. Κατ’ ακολουθίαν, δεν τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής της ηπιότερης κύρωσης, εφόσον η κατάργηση των διατάξεων που προέβλεπαν την προαναφερθείσα υποχρέωση δεν υπαγορεύθηκε από την μεταβολή επί το επιεικέστερον των αντιλήψεων του κανονιστικού νομοθέτη ως προς τις επιβλητέες κυρώσεις σε περίπτωση παραβιάσεως της εν λόγω υποχρεώσεως, αλλά από τους προεκτεθέντες λόγους αναμόρφωσης του σχετικού κανονιστικού πλαισίου. Περαιτέρω, οι διατάξεις των υπ’ αριθ. 2/2011 και Α2-493/25.4.2012 αγορανομικών διατάξεων, με τις οποίες ορίζεται η εφαρμογή τους επί των εκκρεμών υποθέσεων, δεν καταλαμβάνουν την κρινόμενη υπόθεση, η οποία αφορά την επιβολή προστίμου στην αναιρεσίβλητη λόγω μη καταρτίσεως και υποβολής εκ μέρους της αναλυτικού κοστολογίου για λιπαντικά για τα οποία είχε υποβάλει τιμοκατάλογο, στον οποίο οι τιμές χονδρικής πώλησης ήταν αυξημένες, σε σχέση με τις ισχύουσες τιμές, σε επίπεδα υψηλότερα του επίσημου Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή έτους 2007. Τούτο δε διότι η πράξη επιβολής του ένδικου προστίμου εκδόθηκε υπό το κράτος ισχύος του προϊσχύοντος νομοθετικού καθεστώτος, το οποίο προέβλεπε την υποχρέωση καταρτίσεως και υποβολής αναλυτικού τιμολογίου και στο οποίο, ως εκ του χρόνου εκδόσεώς της, υπόκειται. Εν όψει, αφενός μεν της σπουδαιότητος του ανωτέρω τιθεμένου ζητήματος, αφετέρου δε του ότι με την υπ’ αριθ. 1680/2021 απόφασή του το Τμήμα, επί ουσιωδώς ομοίου ζητήματος, έκρινε αντιθέτως, το Τμήμα, υπό την παρούσα σύνθεσή του, παραπέμπει την υπόθεση στην 7μελή σύνθεσή του.