Πρόσφατη νομολογία


17 Μαρ 2026

ΣτΕ 253/2026 Τμ.Δ: Παραπομπή στην 7μελή σύνθεση του ζητήματος του ενν. συμφέροντος δημοτικής συμβούλου για προβολή λόγων ακύρωσης της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης

Με την υπό κρίση αίτηση ζητήθηκε η ακύρωση: α. της 25/6.2.2024 πράξης της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας, με την οποία αποφασίστηκε η προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης σύμφωνα με το άρθρο 32 § 2 περ. γ΄ του Ν. 4412/2016 για την ανάθεση της εκτέλεσης του έργου «Ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική προστασία Μαντουδίου», εγκρίθηκε η 60/2023 μελέτη του πιο πάνω έργου και οι όροι της διαπραγμάτευσης και ορίστηκαν τα μέλη της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, β. της παράλειψης του ως άνω Δήμου να υποβάλει το σχέδιο της υπό στοιχείο α΄ απόφασης στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), προκειμένου να παράσχει τη σύμφωνη γνώμη της όσον αφορά την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, γ. της 1207/9.2.2024 πρόσκλησης του Δημάρχου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας προς τρεις οικονομικούς φορείς να υποβάλουν προσφορές στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, και δ. της 34/27.2.2024 πράξης της Δημοτικής Επιτροπής του ως άνω Δήμου, με την οποία εγκρίθηκε το από 15.2.2024 πρακτικό της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης και αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος ο οικονομικός φορέας … IKE. Η αιτούσα, ως εκπρόσωπος της τοπικής κοινωνίας (δημοτική σύμβουλος), ασκεί καταρχήν με έννομο συμφέρον την κρινόμενη αίτηση κατά πράξεων της Δημοτικής Επιτροπής του καθ’ ου Δήμου, της οποίας δεν είναι μέλος, καθώς και του Δημάρχου του ίδιου Δήμου. Κρίθηκε δε ότι παραδεκτώς προβάλλει κατά των ως άνω πράξεων, οι οποίες αφορούν την ανάθεση δημόσιας σύμβασης, λόγους ακυρώσεως που αφορούν τη βλάβη του περιβάλλοντος. Άλλωστε, οι λόγοι που αφορούν τη βλάβη του περιβάλλοντος παραδεκτώς προβάλλονται από την αιτούσα και υπό την ιδιότητά της ως κατοίκου της περιοχής, στην οποία πρόκειται να εκτελεστεί το ένδικο έργο. Περαιτέρω, όσον αφορά την επίδικη διαδικασία ανάθεσης, η αιτούσα παραδεκτώς προβάλλει μόνο λόγους ακυρώσεως, με τους οποίους πλήττει τη νομιμότητα της επιλογής από την αναθέτουσα αρχή του συστήματος ανάθεσης (εν προκειμένω της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης). Το έννομο συμφέρον του δημοτικού συμβούλου για την προβολή των ως άνω πλημμελειών της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης δικαιολογείται λόγω της σημασίας που έχει η επιλογή του συστήματος ανάθεσης για την προώθηση υγιούς και αποτελεσματικού ανταγωνισμού μεταξύ των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων, τη διασφάλιση των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας και, συνακόλουθα, την εξυπηρέτηση του δημοτικού και του δημοσίου συμφέροντος. Απαραδέκτως, όμως, ο δημοτικός σύμβουλος, τρίτος σε σχέση με τη διαδικασία ανάθεσης, προβάλλει λόγους που αφορούν άλλες πλημμέλειες της εν λόγω διαδικασίας, οι οποίες αφορούν τον κύκλο των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων. (Μειοψ.). Στην προκειμένη περίπτωση, η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης αποφασίστηκε από τον καθ’ ου Δήμο για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων γεγονότων που συνδέονται με τα ακραία καιρικά φαινόμενα που εκδηλώθηκαν τον Σεπτέμβριο του έτους 2023 στην κωμόπολη του Μαντουδίου και είχαν ως συνέπεια την κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας, ενώ προκάλεσαν πλημμύρες και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, επιχειρήσεις, αυτοκίνητα και υποδομές του Δήμου, γεγονός που προκάλεσε, κατά την εκτίμηση του Δήμου, την κατεπείγουσα ανάγκη εκτέλεσης έργων αντιπλημμυρικής προστασίας της κωμόπολης του Μαντουδίου, με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Από τα ανωτέρω τεκμηριώνεται επαρκώς η συνδρομή των τριών προϋποθέσεων που απαιτούνται για την προσφυγή στη εξαιρετική αυτή διαδικασία ανάθεσης. Περαιτέρω, και το διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της ανάδειξης προσωρινού αναδόχου και της υπογραφής της σύμβασης (5.6.2024) παρίσταται εύλογο, λαμβανομένου υπόψη ότι μεσολάβησε ο προσυμβατικός έλεγχος νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο και η έγκριση του σχεδίου της σύμβασης από την αρμόδια για τη χρηματοδότηση του έργου υπηρεσία και, περαιτέρω, ότι για την υπογραφή της σύμβασης ο Δήμος ανέμενε την απόφαση του Δικαστηρίου επί της ασκηθείσης από την αιτούσα αίτησης αναστολής. Επίσης, επαρκώς τεκμηριώνεται από τα στοιχεία του φακέλου ότι οι εργασίες της προς ανάθεση σύμβασης, οι οποίες επρόκειτο να εκτελεστούν εντός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης Μαντουδίου και αφορούν τη διαχείριση των όμβριων υδάτων των εποχικών χειμάρρων που συμβάλλουν στα πολεοδομικά όρια του Μαντουδίου καθώς και των υδάτων υπερχείλισης του ποταμού Κηρέα, περιορίζονται στις απολύτως αναγκαίες επεμβάσεις για την αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων στην κωμόπολη του Μαντουδίου, ο χαρακτηρισμός δε του ένδικου έργου ως έργου «ολοκληρωμένης» αντιπλημμυρικής προστασίας δεν αίρει τον χαρακτήρα αυτού ως απολύτως αναγκαίου. Επιπλέον για το επίδικο έργο εκδόθηκε πράξη του Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας Π.Ε. Εύβοιας της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, σύμφωνα με την οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση, για τον λόγο ότι το ως άνω έργο κατατάσσεται στον α/α 7 «Αγωγοί μεταφοράς νερού ...» της 2ης Ομάδας (Υδραυλικά έργα) του Παραρτήματος ΙΙ της υ.α. ΔΙΠΑ/οικ.37674/2016, η δε ανωτέρω απόφαση, ως ατομική διοικητική πράξη, δεν δύναται να λογισθεί ως συμπροσβαλλόμενη και καλύπτεται από το τεκμήριο της νομιμότητας. Επίσης, προβλήθηκε ότι παρανόμως στην πρώτη προσβαλλόμενη πράξη της Δημοτικής Επιτροπής και την τρίτη προσβαλλόμενη πρόσκληση του Δημάρχου δεν περιελήφθη όρος που να διασφαλίζει ότι στο πρόσωπο του αναδόχου και των τυχόν υπεργολάβων του δεν συντρέχουν τα κωλύματα, που προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 833/2014. Ο λόγος αυτός απορρίφθηκε ως προβαλλόμενος χωρίς έννομο συμφέρον από την αιτούσα. (Μειοψ.). Τέλος, απορρίφθηκε ως στερούμενος εννόμου συμφέροντος, ο λόγος, σύμφωνα με τον οποίο η παρεμβαίνουσα, η οποία ανήκει στη 2η τάξη ΜΕΕΠ στην κατηγορία υδραυλικών έργων, μη νομίμως αναδείχθηκε προσωρινή ανάδοχος, ενώ δεν κάλυπτε τους ελάχιστους όρους οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας της πρόσκλησης. (Μειοψ.). Ενόψει της σπουδαιότητας του ζητήματος του εννόμου συμφέροντος της αιτούσας, δημοτικής συμβούλου, για την προβολή λόγων ακυρώσεως περί της νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης από τον Δήμο δημόσιας σύμβασης και των διαφορετικών απόψεων που διατυπώθηκαν ως προς το ζήτημα αυτό, το Τμήμα παρέπεμψε την υπόθεση στην επταμελή σύνθεση.


Σύνδεσμος

ΣτΕ 253/2026 Τμ.Δ - Πλήρες κείμενο »