13 Φεβ 2026
Με την κρινόμενη αίτηση ζητήθηκε η ακύρωση της παράλειψης της Διοίκησης να θεσπίσει ισότιμο μάθημα προς το μάθημα των θρησκευτικών, συναφούς περιεχομένου, για τους μαθητές Λυκείου που απαλλάσσονται του υποχρεωτικού μαθήματος των θρησκευτικών, κατόπιν των κριθέντων με τις 1749-1750/2019 και 1478-1480/2022 αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας. Σημειώνεται ότι, κατά τις διατάξεις του άρθρου 45 § 4 Π.Δ. 18/1989, δεν στοιχειοθετείται παράλειψη της αρμόδιας αρχής να προβεί σε οφειλόμενη ενέργεια στην περίπτωση που παρέχεται στη Διοίκηση εκ του νόμου η εξουσία να εκδίδει κανονιστικές πράξεις, διότι η εκτίμηση της σκοπιμότητας τόσο για την έκδοση των πράξεων αυτών, όσο και του χρόνου έκδοσής τους ανήκει κατ’ αρχήν στην ακυρωτικώς ανέλεγκτη κρίση της εξουσιοδοτούμενης αρχής, με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία η υποχρέωση κανονιστικής ρύθμισης ορισμένου ζητήματος προκύπτει ευθέως από το Σύνταγμα, οπότε η αρμοδιότητα για την έκδοση της κανονιστικής πράξης καθίσταται δέσμια και η παράλειψη έκδοσής της αντίκειται στον νόμο. Η υπό κρίση αίτηση ασκείται παραδεκτώς, καθώς κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου στις 2.11.2023, δηλαδή μετά την έναρξη του σχολικού έτους 2023-2024, ενώ είχε ήδη παρέλθει άπρακτη η προθεσμία που είχε ταχθεί στην Διοίκηση, ώστε να εκπληρώσει τη διαγνωσθείσα με την υπ’ αριθμ. 1478/2022 απόφαση της Ολομέλειας του Δικαστηρίου, υποχρέωσή της προς θέσπιση εναλλακτικού μαθήματος προς το μάθημα των θρησκευτικών. Η υπ’ αριθμ. 61178/2021 Κ.Υ.Α., ακυρώθηκε με την 1478/2022 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, κατά το μέρος που ρύθμιζε τη δυνατότητα απαλλαγής των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης από το μάθημα των θρησκευτικών, με τη σκέψη ότι στην ένδικη περίπτωση, κατά την οποία προσβαλλόταν κανονιστική πράξη με περιεχόμενο την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ειδικής κατηγορίας, τα οποία συνδέονταν με την άσκηση του συνταγματικού δικαιώματος της ελευθερίας της θρησκευτικής συνείδησης απαιτείται ως ουσιώδης τύπος, η έλλειψη του οποίου οδηγούσε σε ακύρωση της πράξης, η παροχή γνώμης της εποπτικής αρχής πριν από την έκδοσή της. Οι αιτούσες υποστηρίζουν ότι η διατήρηση σε ισχύ των ρυθμίσεων της 106646/ΓΔ4/2.9.2022 Κοινής Υπουργικής Απόφασης περί απασχόλησης των απαλλασσόμενων από το μάθημα των θρησκευτικών μαθητών με δραστηριότητα που επιλέγεται από τον Διευθυντή της οικείας σχολικής μονάδας κατόπιν συνεννόησης με τον Σύλλογο Διδασκόντων, έχει ήδη καταστεί συνταγματικώς μη ανεκτή λόγω παρόδου του εύλογου χρόνου. Περαιτέρω κρίθηκε ότι η Διοίκηση, παρά τη δέσμια αρμοδιότητά της, δεν εξέδωσε όλες τις προβλεπόμενες υπουργικές αποφάσεις για την εκπλήρωση της υποχρέωσής της για την απρόσκοπτη υλοποίηση της διδασκαλίας μαθήματος, εναλλακτικού προς το μάθημα των θρησκευτικών για όσους/όσες μαθητές/μαθήτριες Λυκείου το επιθυμούν και, συνεπώς, παρέλειψε οφειλόμενη νόμιμη ενέργεια, ενώ δεν μπορεί να επικαλείται την καθυστέρηση ή την αδράνειά της προκειμένου να καμφθεί το καθήκον της και να συμμορφωθεί προς τη συνταγματική υποχρέωσή της προς θέσπιση εναλλακτικού μαθήματος προς το μάθημα των θρησκευτικών που υφίσταται από το τέλος του σχολικού έτους 2022-2023. Παράλληλα, απαιτούνται ειδικές ενέργειες για την οργάνωση της απρόσκοπτης υλοποίησης της κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ υποχρέωσης διδασκαλίας του επίμαχου εναλλακτικού μαθήματος, ιδίως με την ένταξή του στο αναλυτικό-ωρολόγιο πρόγραμμα και με τη χρήση των πρόσφορων μέσων διδασκαλίας βάσει της τεχνολογίας πληροφορίας και επικοινωνιών (ψηφιακών συστημάτων-τηλεδιδασκαλίας), ώστε να εξασφαλισθεί απολύτως η διδασκαλία του εναλλακτικού μαθήματος σε όλους/όλες τους μαθητές/μαθήτριες Λυκείου της Χώρας που το επιθυμούν. Τέλος, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την αίτηση, ακύρωσε την παράλειψη της Διοίκησης να προβεί στις απαραίτητες κατά νόμο ενέργειες ώστε να είναι δυνατή η απρόσκοπτη υλοποίηση της διδασκαλίας μαθήματος εναλλακτικού προς το μάθημα των θρησκευτικών στο Λύκειο και ανάπεμψε στη Διοίκηση προκειμένου να προβεί στις οφειλόμενες νόμιμες ενέργειες. Το δε αίτημα των αιτουσών να τους επιδικασθεί δικαστική δαπάνη ποσού 4.503,04 ευρώ κρίθηκε απορριπτέο.