Με την κρινόμενη αίτηση ζητήθηκε η ακύρωση (α) της 125334/22.11.2022 πράξης του Προέδρου του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων [ΕΟΦ], με την οποία επιβάλλεται προσωρινή απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών και ενδοκοινοτικής διακίνησης για τα αναφερόμενα στους συνοδεύοντες την πράξη αυτή πίνακες φαρμακευτικά προϊόντα, καθώς και (β) “κάθε άλλης συναφούς προγενέστερης ή μεταγενέστερης πράξης ή παράλειψης”. Οι κάτοχοι άδειας χονδρικής πώλησης φαρμάκων, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας, οφείλουν να εξασφαλίζουν κατά πάντα χρόνο τον εφοδιασμό των φαρμακείων, καθώς και των άλλων προσώπων που έχουν άδεια να διαθέτουν φάρμακα στο κοινό, με τα κατάλληλα φαρμακευτικά προϊόντα, ώστε να καλύπτονται με επάρκεια οι ανάγκες των ασθενών που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια· η επιτρεπόμενη δε, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, εξαγωγική δραστηριότητα των οικονομικών αυτών φορέων τελεί υπό τον όρο ότι, πάντως, διασφαλίζεται η άμεση διαθεσιμότητα των φαρμάκων στην εγχώρια αγορά, με δυνατότητα πρόσβασης των ασθενών στο κατάλληλο φάρμακο, και ότι δεν δημιουργείται θεραπευτικό κενό προς βλάβη της δημόσιας υγείας. Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), σκοπός του οποίου είναι η προστασία της δημόσιας υγείας με την διασφάλιση, μεταξύ άλλων, του επαρκούς εφοδιασμού της αγοράς με τα κατάλληλα φαρμακευτικά προϊόντα, είναι αρμόδιος να λαμβάνει άμεσα διοικητικά μέτρα όταν κινδυνεύει η δημόσια υγεία και να λαμβάνει κάθε νόμιμο μέτρο για τον ομαλό εφοδιασμό της αγοράς και την αποφυγή ελλείψεων, προκειμένου να αποτρέπεται ο κίνδυνος αδυναμίας πρόσβασης των ασθενών στην ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή. Περαιτέρω, παρέχεται στον ΕΟΦ η δυνατότητα, κατ’ εκτίμηση των δεδομένων για τις συνθήκες εφοδιασμού της ελληνικής επικράτειας, να επιβάλλει για περιορισμένο χρονικό διάστημα τα κατάλληλα, αναλόγως των εκάστοτε περιστάσεων, μέτρα για την αποφυγή ελλείψεων σε φαρμακευτικά προϊόντα, μεταξύ άλλων, με την απαγόρευση των εξαγωγών συγκεκριμένων προϊόντων από την ελληνική επικράτεια είτε προς τρίτες χώρες είτε και στο πλαίσιο της “ενδοκοινοτικής διακίνησης”. Τα μέτρα αυτά επιβάλλονται από τον ΕΟΦ όταν διαπιστώνεται αιτιολογημένα ότι το κατ’ αρχήν επιτρεπόμενο παράλληλο εξαγωγικό εμπόριο ενδέχεται να οδηγήσει σε έλλειψη φαρμάκων στην εθνική αγορά, να θέσει δηλαδή σε κίνδυνο τον σταθερό, ασφαλή και με τα απαιτούμενα ποιοτικά εχέγγυα εφοδιασμό του πληθυσμού με τα αναγκαία φάρμακα. Τέτοια περίπτωση συντρέχει, ιδίως, όταν διαπιστώνεται θεραπευτικό κενό. Ενόψει της αρχής της προφύλαξης, που έχει κατ’ εξοχήν πεδίο εφαρμογής στον τομέα αυτό, ο ΕΟΦ δύναται να λαμβάνει το μέτρο τούτο όχι μόνο όταν αποδεδειγμένα παρατηρείται ήδη έλλειψη των προϊόντων ή όταν είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει έλλειψη, αλλά και όταν προκύπτει τεκμηριωμένα, με βάση αντίστοιχη δέουσα εκτίμηση των αρμόδιων υπηρεσιών, ενδεχόμενο διακινδύνευσης της ασφάλειας και της ποιότητας εφοδιασμού με φάρμακα. Το μέτρο της απαγόρευσης εξαγωγών λαμβάνεται για να αντιμετωπισθεί έλλειψη στην ελληνική επικράτεια, ανεξαρτήτως της αιτίας στην οποία οφείλεται η έλλειψη αυτή και είναι αυτοτελές σε σχέση με τις κυρώσεις ή άλλα συναφή μέτρα που λαμβάνει η Διοίκηση για τον έλεγχο της ορθής διακίνησης των φαρμακευτικών προϊόντων. Δεν απαιτείται, επίσης, να καθορίζεται στην απόφαση επιβολής της απαγόρευσης ο συγκεκριμένος χρόνος ισχύος της, καθόσον ο προσωρινός χαρακτήρας του μέτρου έχει την έννοια ότι ο ΕΟΦ οφείλει να παρακολουθεί την πορεία τόσο της διαθεσιμότητας των φαρμακευτικών προϊόντων, για τα οποία επιβάλλεται εκάστοτε η απαγόρευση, όσο και των αναγκών της ελληνικής αγοράς, και εφόσον διαπιστώνει ότι τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί και δεν συντρέχει πλέον λόγος διατήρησης της απαγόρευσης, ως προς ορισμένα ή και όλα τα προϊόντα, να εκδίδει αντίστοιχες επικαιροποιημένες αποφάσεις. Κατά την επιβολή, πάντως, του προσωρινού περιοριστικού αυτού μέτρου για την προστασία της δημόσιας υγείας πρέπει να μην παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας και δεν επιτρέπεται να εισάγονται αδικαιολόγητες δυσμενείς διακρίσεις εις βάρος των επιχειρηματικών φορέων, κατά παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού. Τέλος, ο θεσπιζόμενος περιορισμός πρέπει να αιτιολογείται δεόντως από τη Διοίκηση, η σχετική δε αιτιολογία πρέπει να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, ώστε να καθίσταται δυνατός ο δικαστικός έλεγχος της συνδρομής των νομίμων προϋποθέσεων. Υπό την ανωτέρω έννοια, οι διατάξεις του άρθρου 3 παρ. 8 του ν. 1316/1983 δεν αντίκεινται ούτε στο Σύνταγμα ούτε στο δίκαιο της ΕΕ. Τέλος, κρίθηκε ότι απόφαση του ΕΟΦ, η οποία επιβάλλει την προσωρινή απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών και ενδοκοινοτικής διακίνησης συγκεκριμένων προϊόντων και της οποίας αποδέκτες είναι συγκεκριμένοι οικονομικοί φορείς, κάτοχοι άδειας για χονδρική πώληση φαρμάκων, περιέχει σώρευση ατομικών διοικητικών πράξεων και δεν αποτελεί, συνεπώς, κανονιστική πράξη, δημοσιευτέα στην ΕτΚ κατά τον νόμο ή το Σύνταγμα. Το ΣτΕ απέρριψε την αίτηση.