Πρόσφατη νομολογία


27 Απρ 2026

ΣτΕ 1944/2025 Τμ.Α: Το νοσοκομείο φέρει αυτοτελή αστική ευθύνη κατ’ αρ. 105 ΕισΝΑΚ, ακόμη και όταν η υπηρεσία φύλαξης έχει ανατεθεί σε ιδιώτη ανάδοχο

Με την κρινόμενη αίτηση ζητήθηκε η αναίρεση της 477/2019 απόφασης του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου Τρίπολης, με την οποία, κατόπιν συνεκδίκασης αντίθετων εφέσεων του αναιρεσείοντος νοσοκομείου αφενός και του αναιρεσίβλητου αφετέρου, απορρίφθηκε η έφεση του πρώτου και έγινε εν μέρει δεκτή η έφεση του δεύτερου, μεταρρυθμίστηκε η 265/2016 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Τρίπολης, υποχρεώθηκε δε το αναιρεσείον νοσοκομείο να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο 15.000 ευρώ ως αποζημίωση κατά το άρθρο 931 του ΑΚ και 25.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση κατά το άρθρο 932 του ΑΚ για τη ζημία και ηθική βλάβη, αντιστοίχως, που υπέστη από την παράνομη παράλειψη υπαλλήλου του αναδόχου υπηρεσιών φύλαξης του αναιρεσείοντος νοσοκομείου να λάβει μέτρα φύλαξης που ήταν αναγκαία για τη διασφάλιση της υγείας και ασφάλειας του αναιρεσίβλητου εργαζόμενου στο νοσοκομείο αυτό. Με την πρωτόδικη απόφαση είχε γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή του αναιρεσίβλητου και είχε επιδικαστεί σε αυτόν ποσό 25.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που είχε υποστεί από την ανωτέρω αιτία. Τα νοσοκομεία υποχρεούνται να οργανώνουν τις υπηρεσίες φύλαξής τους κατόπιν συνεκτίμησης των σχετικών ιδιαίτερων καταστάσεων και κινδύνων, λαμβάνοντας υπόψη και τις ορθές πρακτικές που ισχύουν στον τομέα της ασφάλειας των νοσοκομειακών εγκαταστάσεων. Στο πλαίσιο δε μίας ορθολογικώς οργανωμένης υπηρεσίας φύλαξης, στα καθήκοντα των φυλάκων των νοσοκομείων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο συνεχής έλεγχος προσώπων και οχημάτων κατά την είσοδό τους στις νοσοκομειακές εγκαταστάσεις, η υποβολή ερωτήσεων σχετικών με τον λόγο προσέλευσης στο νοσοκομείο, ιδίως σε πρόσωπα των οποίων οι ενέργειες παρεκκλίνουν ουσιωδώς από αυτές του επισκέπτη ή του ασθενή, και ο οπτικός έλεγχος των αντικειμένων που επιχειρούν να εισαγάγουν οι εισερχόμενοι στις νοσοκομειακές εγκαταστάσεις, ιδίως όταν τα αντικείμενα αυτά διαφέρουν από αυτά που φέρουν συνήθως εντός του νοσοκομείου οι ασθενείς, οι συνοδοί τους και οι επισκέπτες. Αν δε κατόπιν διενέργειας των ανωτέρω ελέγχων υπάρχουν ενδείξεις ότι η είσοδός των πιο πάνω προσώπων ή η εισαγωγή των ανωτέρω αντικειμένων στο νοσοκομείο μπορεί να θέσει σε κίνδυνο, μεταξύ άλλων, τη σωματική ακεραιότητα των εργαζομένων, οι ασκούντες καθήκοντα φύλαξης υποχρεούνται να παρεμποδίζουν την είσοδο των προσώπων αυτών ή την εισαγωγή των πιο πάνω αντικειμένων στους χώρους του νοσοκομείου και να ειδοποιούν αμέσως τις αστυνομικές αρχές, για να επιληφθούν του συμβάντος στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Από τις ίδιες διατάξεις συνάγεται ότι τα νοσοκομεία υποχρεούνται, πέραν του καθορισμού των μέτρων φύλαξης, να επιβλέπουν και την ορθή εφαρμογή τους, παρέχοντας σχετικές ενημερώσεις και οδηγίες, προβαίνοντας σε συστάσεις ή λαμβάνοντας άλλα μέτρα προς τον σκοπό της διασφάλισης της αποτελεσματικότητας της υπηρεσίας φύλαξης. Περαιτέρω, πέραν της υποχρέωσης των νοσοκομείων να καθορίζουν το ειδικότερο περιεχόμενο των μέτρων φύλαξης των εγκαταστάσεών τους, υφίσταται υποχρέωση αυτών να παρέχουν οδηγίες στο προσωπικό φύλαξης σχετικά με την τήρηση των μέτρων αυτών και να επιβλέπουν την ορθή εφαρμογή τους. Επίσης, τα νοσοκομεία, κατ’ ενάσκηση της δυνατότητας που τους παρέχεται από τον νόμο (άρθρο 28 § 12 Ν. 2646/1998), μπορούν να προκηρύσσουν διαγωνισμό για την ανάθεση της υπηρεσίας φύλαξης σε ιδιώτη ανάδοχο, καθορίζοντας με την προκήρυξη, κατόπιν εμπεριστατωμένης μελέτης και προσεκτικής αξιολόγησης των αναγκών τους, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της υπηρεσίας αυτής και, κατ’ επέκταση, τις υποχρεώσεις του αναδόχου και να αναθέτουν την υπηρεσία φύλαξης των χώρων τους, υποχρεούμενα, όμως, να επιβλέπουν τον ανάδοχο κατά την εκτέλεση των ανατεθέντων σε αυτόν καθηκόντων φύλαξης στο πλαίσιο της προσήκουσας εκτέλεσης της σύμβασης. Στην περίπτωση δε κατά την οποία προκαλείται ζημία σε τρίτο εξαιτίας της πλημμελούς εκπλήρωσης των σχετικών καθηκόντων εκ μέρους του προσωπικού του αναδόχου, στοιχειοθετείται ευθύνη του νοσοκομείου κατά τις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 του ΕισΝΑΚ, ως κυρίου της σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης, για την αποζημίωση του παθόντος τρίτου. Η ευθύνη αυτή του νοσοκομείου έναντι του ζημιωθέντος είναι αυτοτελής και ανεξάρτητη από την ευθύνη του αναδόχου, ο οποίος ευθύνεται λόγω της μη τήρησης των υποχρεώσεών του κατά τον νόμο ή τη σύμβαση ή κατά την καλή πίστη και τα διδάγματα της κοινής πείρας με βάση άλλες διατάξεις. Συνεπώς, το δικάσαν διοικητικό εφετείο νομίμως, αν και με εν μέρει διαφορετική αιτιολογία, έκρινε ότι τα νοσοκομεία, τα οποία υποχρεούνται να μεριμνούν για την πρόληψη ατυχημάτων και τη διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων εντός των εγκαταστάσεών τους, ακόμη και αν έχουν επιλέξει να αναθέσουν τη φύλαξη των εγκαταστάσεών τους δυνάμει σύμβασης υπηρεσίας φύλαξης σε ιδιώτη ανάδοχο, έχουν αυτοτελή ευθύνη έναντι του βλαβέντος εντός του νοσοκομείου εξαιτίας πλημμελούς άσκησης της υπηρεσίας φύλαξης. Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία κρίθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος δικαιούται την εύλογη αποζημίωση του άρθρου 931 του ΑΚ, διότι εξαιτίας των μόνιμων σωματικών και ψυχικών βλαβών που προκλήθηκαν σε αυτόν δεν θα μπορέσει στο μέλλον να ασκήσει επιτυχώς και επαρκώς το επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή, με συνέπεια να έχει μία δυσμενή μελλοντική επαγγελματική και οικονομική εξέλιξη, η δε επίδραση των βλαβών αυτών και στην ψυχική του κατάσταση δυσχεραίνει και τη μελλοντική του κοινωνική εξέλιξη, περιέχει νόμιμη αιτιολογία, όπως απαιτείται από τις διατάξεις του άρθρου 931 του ΑΚ και, άρα, δεν υφίσταται ως προς το ζήτημα αυτό αντίθεση μεταξύ της απόφασης αυτής και της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου. Επίσης κρίθηκε ότι το επιδικασθέν από το δικάσαν διοικητικό εφετείο χρηματικό ποσό δεν είναι υπέρμετρα υψηλό. Τέλος, το δικάσαν διοικητικό εφετείο, λαμβάνοντας υπόψη κατά τον καθορισμό της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, πέραν της οικονομικής θέσης του παθόντος και την οικονομική θέση του αναιρεσείοντος νοσοκομείου κατέστησε την απόφασή του εν μέρει αναιρετέα.


Σύνδεσμος

ΣτΕ 1944/2025 Τμ.Α - Πλήρες κείμενο »