9 Ιουν 2026
Με την κρινόμενη αίτηση ζητήθηκε η ακύρωση α) της …/16.4.2025 πράξης του Προέδρου της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α.Δ.Α.Ε.), με την οποία απορρίφθηκε αίτημα του αιτούντος να του γνωστοποιηθούν οι λόγοι για τους οποίους είχε επιβληθεί άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του και να τεθεί υπ’ όψιν του ο σχετικός υπηρεσιακός φάκελος, και β) της άρνησης της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (Ε.Υ.Π.) να θέσει υπ’ όψιν της Α.Δ.Α.Ε. τον υπηρεσιακό φάκελο της άρσης απορρήτου των επικοινωνιών του αιτούντος. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 25 § 1 εδ. δ´, 5 § 1 και 9 § 1 του Συντάγματος συνάγεται ότι τα δικαιώματα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής υπόκεινται σε περιορισμούς υπό την προϋπόθεση ότι α) οι περιορισμοί εξυπηρετούν συνταγματικά προβλεπόμενους ή συνταγματικά θεμιτούς σκοπούς ή θεραπεύουν σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, β) τηρείται η αρχή της αναλογικότητας και γ) δεν θίγεται ο πυρήνας του δικαιώματος. Δεδομένου ότι το αίτημα του αιτούντος κατέστη εκκρεμές με την υποβολή της …/12.8.2020 αίτησής του προς την ΑΔΑΕ, με την οποία ζήτησε για πρώτη φορά να διερευνηθεί τυχόν παραβίαση του απορρήτου των τηλεφωνικών του συνδέσεων, ενώ οι εισαγγελικές διατάξεις με τις οποίες επιβλήθηκε άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του, παράταση της άρσης και διακοπή αυτής εκδόθηκαν υπό το καθεστώς του Ν. 2225/1994, στην προκειμένη περίπτωση τυγχάνει εφαρμογής ο Ν. 2225/1994, ανεξαρτήτως του ότι η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε υπό το καθεστώς ισχύος του Ν. 5002/2022, εφόσον, όπως κρίθηκε με την 464/2024 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, ο Ν. 5002/2022 δεν είναι εφαρμοστέος σε εκκρεμή αιτήματα γνωστοποίησης του επίμαχου μέτρου στους θιγόμενους και οι ουσιαστικές και διαδικαστικές προϋποθέσεις του προσιδιάζουν στις αιτήσεις άρσης του απορρήτου που υποβάλλονται δυνάμει των διατάξεών του. Η προσβαλλόμενη …/16.4.2025 πράξη εκδόθηκε κατόπιν κατ’ ουσίαν επανεξέτασης της υπόθεσης και είναι εκτελεστή. Τούτο διότι, κατόπιν της …/12.8.2020 αρχικής αίτησής του προς την ΑΔΑΕ, ο αιτών επανήλθε με την …/19.9.2024 αίτησή του, στην οποία επεσήμανε ότι αποτελούσε συνέχεια της αρχικής …/12.08.2020 αίτησης, επικαλούμενος δε νέα νομικά δεδομένα και πραγματικά στοιχεία ζήτησε να λάβει γνώση της επιβολής του μέτρου άρσης των επικοινωνιών του και της σχετικής αιτιολογίας· με την ΕΜΠ …/07.02.2025 πράξη του Προέδρου της ΑΔΑΕ ικανοποιήθηκε το πρώτο σκέλος του αιτήματος, αφού γνωστοποιήθηκε στον αιτούντα η επιβολή του μέτρου, η διάρκειά του, τα χρονικά διαστήματα και ο αριθμός πρωτοκόλλου των σχετικών εισαγγελικών διατάξεων, όχι όμως στοιχεία ως προς το δεύτερο σκέλος του αιτήματος, που αναφερόταν στην αιτιολογία επιβολής του μέτρου· η …/21.2.2025 αίτηση που υπέβαλε ο αιτών στην ΑΔΑΕ, ζητώντας να του κοινοποιηθεί ο φάκελος της άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών του και αναφέροντας συγκεκριμένα στοιχεία, αποτελεί αίτηση θεραπείας κατά της ΕΜΠ …/07.02.2025 πράξης, η δε προσβαλλόμενη …/16.4.2025 πράξη του Προέδρου της Αρχής είναι η πράξη με την οποία ανακοινώθηκε για πρώτη φορά ρητά στον αιτούντα ότι το αίτημά του να λάβει γνώση των επίμαχων στοιχείων δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί διότι αυτά δεν απεστάλησαν από την Ε.Υ.Π. Όπως έχει κριθεί (ΣτΕ 465/2024 Ολομ.), τα μέτρα άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών που λαμβάνουν χώρα κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Ν. 2225/1994 και επιβάλουν στους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών συγκεκριμένες υποχρεώσεις επεξεργασίας εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12.7.2002 σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθώς και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η δε Οδηγία 2002/58 ερμηνεύεται από το ΔΕΕ υπό το πρίσμα των άρθρων 7, 8, 11 και 52 § 1 του Χάρτη. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχει δεχθεί ότι η Οδηγία 2002/58 εφαρμόζεται και επί συλλογής προσωπικών δεδομένων μέσω παρόχων ηλεκτρονικών υπηρεσιών από κρατικές υπηρεσίες για λόγους εθνικής ασφάλειας, για τη διαφύλαξη της οποίας είναι επιτρεπτό να θεσπίζονται εξαιρέσεις από την υποχρέωση διασφάλισης του απορρήτου των επικοινωνιών, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται η αρχή της αναλογικότητας και οι αρμόδιες εθνικές αρχές ενημερώνουν σχετικά τα υποκείμενα των δεδομένων, εφόσον η ενημέρωση δεν μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τις έρευνες που αυτές διεξάγουν. Το άρθρο 15 § 1 της Οδηγίας, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 47 εδάφιο β΄ του Χάρτη, επιβάλλει στα κράτη μέλη να προβλέπουν ότι οι αποφάσεις με τις οποίες επιβάλλονται περιορισμοί στο απόρρητο των επικοινωνιών πρέπει να είναι αιτιολογημένες, προκειμένου να διασφαλίζεται το δικαίωμα του θιγόμενου σε αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο. Όταν η απόφαση για τον περιορισμό του απορρήτου των επικοινωνιών χορηγείται βάσει εμπεριστατωμένου αιτήματος των αρμόδιων εθνικών αρχών, πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα παρακολουθούμενα πρόσωπα μπορούν να έχουν πρόσβαση όχι μόνο στην απόφαση για τη χορήγηση της άδειας, αλλά και στην αίτηση της αρχής που ζήτησε την άδεια. Η ΑΔΑΕ είναι αποκλειστικώς αρμόδια να αποφανθεί επί αιτήματος θιγομένου περί γνωστοποίησης της επιβολής της άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών του, μετά τη λήξη του μέτρου και υπό την προϋπόθεση ότι δεν διακυβεύεται ο σκοπός για τον οποίο διατάχθηκε, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 5 § 9 του Ν. 2225/1994, όπως ίσχυε πριν από την τροποποίησή της με τη διάταξη του άρθρου 87 του Ν. 4790/2021, η οποία έχει ήδη κριθεί ως αντισυνταγματική με την ΣτΕ (Ολ.) 465/2024. Η Ε.Υ.Π. αποτελεί την εθνική αρχή στην οποία επιτρέπεται κατά τον νόμο να παρασχεθεί από παρόχους ηλεκτρονικών υπηρεσιών πρόσβαση στα διατηρούμενα δεδομένα για την προστασία, μεταξύ άλλων, της εθνικής ασφάλειας. Τούτο υποχρεώνει την Ε.Υ.Π. να χορηγεί στην αποκλειστικώς αρμόδια, κατά τον Ν. 2225/1994, για την ενημέρωση του θιγόμενου ΑΔΑΕ όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την επιβολή του μέτρου και τους λόγους που την υπαγόρευσαν, όπως και να διατυπώνει τη γνώμη της ως προς την ενδεχόμενη διακινδύνευση του σκοπού επιβολής του μέτρου αυτού εξαιτίας της γνωστοποίησης, προκειμένου η Αρχή να είναι σε θέση να ασκήσει πλήρως τις αρμοδιότητές της, προβαίνοντας στις αναγκαίες σταθμίσεις. Εν προκειμένω, δεν στοιχειοθετείται παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, καταλογιστή στην Ε.Υ.Π. και προσβλητή με αίτηση ακυρώσεως, αναφορικά με την άρνησή της να θέσει υπόψιν της ΑΔΑΕ τον φάκελο άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών του αιτούντος. Επομένως, κρίθηκε ότι η άρνηση της Ε.Υ.Π. να θέσει υπόψιν της ΑΔΑΕ τον φάκελο του αιτούντος στερείται εκτελεστότητας και προσβάλλεται απαραδέκτως με την κρινόμενη αίτηση. Η άρνηση αποστολής του υπηρεσιακού φακέλου και των λοιπών στοιχείων εκ μέρους της Ε.Υ.Π. αποτελεί την αιτιολογία της προσβαλλόμενης .../16.4.2025 πράξης του Προέδρου της ΑΔΑΕ, εφόσον, εξαιτίας της άρνησης αυτής, δεν κατέστη δυνατή η άσκηση των αρμοδιοτήτων της Αρχής και δεν ικανοποιήθηκε το αίτημα του αιτούντος να του γνωστοποιηθούν οι λόγοι της εις βάρος του επιβολής του επίμαχου μέτρου. Εν προκειμένω, η Ε.Υ.Π. έχει κατ’ επανάληψη αρνηθεί να ενημερώσει την ΑΔΑΕ για τους λόγους άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών του αιτούντος, προβαίνοντας, δια των αρμοδίων οργάνων της, σε αντιφατικές δηλώσεις ως προς τη διατήρηση των σχετικών στοιχείων και επικαλούμενη πάντοτε τον απόρρητο χαρακτήρα τους. Τούτο έχει ως συνέπεια να μην καθίσταται δυνατή η άσκηση των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων της ΑΔΑΕ. Ταυτόχρονα, η άρνηση αποστολής στοιχείων εκ μέρους της Ε.Υ.Π. παρεμποδίζει και τον ακυρωτικό έλεγχο του Δικαστηρίου το οποίο καλείται να παράσχει στον αιτούντα επίκαιρη και λυσιτελή δικαστική προστασία και ενώπιον του οποίου, όπως έχει κριθεί, δεν χωρεί άρνηση προσκόμισης εγγράφων ακόμη και απορρήτων. Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο ανέβαλε την οριστική κρίση για την υπόθεση και υποχρέωσε την Ε.Υ.Π. να διαβιβάσει στο Δικαστήριο εντός τριμήνου από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης τον υπηρεσιακό φάκελο της άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών του αιτούντος και κάθε σχετικό στοιχείο, κατά τρόπο και με τη διαδικασία που η ίδια θα κρίνει συμβατή με τον απόρρητο χαρακτήρα των στοιχείων, αν δε η Ε.Υ.Π. αντιτάξει ότι ο φάκελος και τα στοιχεία έχουν καταστραφεί, την υποχρεώνει να γνωστοποιήσει στο Δικαστήριο τη ρύθμιση δυνάμει της οποίας αυτά κατεστράφησαν, να τα ανασυστήσει και να τα διαβιβάσει στο Δικαστήριο. Μειοψήφησαν 10 μέλη του Δικαστηρίου, κατά τη γνώμη των οποίων, έπρεπε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση και να ακυρωθεί για πλημμελή αιτιολογία η προσβαλλόμενη πράξη, η δε υπόθεση να αναπεμφθεί στην Διοίκηση και να υποχρεωθεί η Ε.Υ.Π. να θέσει υπόψη της Α.Δ.Α.Ε. τα κρίσιμα στοιχεία προκειμένου η Ανεξάρτητη Αρχή να ασκήσει την κατά νόμο αρμοδιότητά της προβαίνοντας στις αναγκαίες σταθμίσεις ως προς το περιεχόμενο και την έκταση ενημέρωσης του αιτούντος, πριν επιληφθεί το Δικαστήριο, αν συντρέξει περίπτωση, το οποίο δεν δύναται, κατά την άσκηση της ακυρωτικής του αρμοδιότητας, να υποκαταστήσει την σχετική κρίση της Α.Δ.Α.Ε.