Πρόσφατη νομολογία


10 Μαρ 2017

ΕΔΔΑ: Μακρής κατά Ελλάδας. Ελευθερία της έκφρασης. Σημασία της διάκρισης μεταξύ δηλώσεων για γεγονότα και αξιολογικών κρίσεων

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με την απόφαση της 9ης Μαρτίου 2017 (αρ. προσφυγής 55135/10) διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 10 της ΕΣΔΑ (ελευθερία της έκφρασης).

Η υπόθεση αφορά στην καταδίκη του προσφεύγοντος για συκοφαντική δυσφήμιση του (απερχόμενου) δημάρχου Σαλαμίνας Χ, λόγω σε βάρος του “καταγγελίας”, δημοσιευθείσας στον τοπικό τύπο, σχετικά με την προκήρυξη διαγωνισμού ανάθεσης έργου αποχέτευσης, που ο Χ εξέδωσε λίγο πριν από την παράδοση των ηνίων του Δήμου. Τόσο το Πρωτοδικείο όσο και το Εφετείο καταδίκασαν τον προσφεύγοντα χωρίς να εξηγήσουν ποια ήταν τα ψευδή πραγματικά περιστατικά, λ.χ. όσον αφορά το κόστος των εργασιών. Οι φράσεις του κειμένου της καταγγελίας που θεωρήθηκαν από τον Άρειο Πάγο ως αφορώσες σε ψευδή γεγονότα ενείχαν ως επί το πλείστον κριτική για την επιλογή της μεθόδου μελέτης-κατασκευής και των συνεπειών της για τα οικονομικά του Δήμου, η δε πραγματική βάση της καταγγελίας αυτής δεν ήταν ανύπαρκτη.

Στην απόφαση τονίζεται ότι η διάκριση μεταξύ δηλώσεων για πραγματικά γεγονότα και αξιολογικών κρίσεων είναι μικρής σημασίας σε περιπτώσεις, όπως η επίμαχη, στις οποίες οι δηλώσεις γίνονται στο πλαίσιο πολιτικής συζήτησης για τοπικά θέματα, κατά την οποία οι εκλεγμένοι έχουν μεγάλη ελευθερία να ασκούν κριτική στις πράξεις των τοπικών αρχών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση τα λόγια του προσφεύγοντος, αν και αρνητικού περιεχομένου και χαρακτηριζόμενα από κάποια εχθρική διάθεση και βαρύτητα, διατυπώθηκαν στο πλαίσιο συζήτησης μεταξύ μελών του δημοτικού συμβουλίου και δεν μπορούν να θεωρηθούν ως στερούμενα μέτρου. Στον  προσφεύγοντα επιβλήθηκε αρχικά ποινή φυλάκισης ενός έτους την οποία το Εφετείο μείωσε σε ποινή φυλάκισης έξι μηνών με αναστολή. Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, η επίμαχη επέμβαση στην ελευθερία έκφρασης του προσφεύγοντος ήταν δυσανάλογη.

Ολόκληρο το κείμενο της απόφασης στα γαλλικά είναι διαθέσιμο εδώ