Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην Υπόθεση Κοσμάς κλπ. κατά Ελλάδας (απόφαση 29.6.2017, αρ. πρ. 20086/13) έκρινε ότι υπάρχει παραβίαση του πρώτου άρθρου του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου (Προστασία της ιδιοκτησίας), καθώς δεν λήφθηκε επαρκώς υπόψη η κατάσταση του προσφεύγοντος σε δικαστική κρίση επί διαφοράς που αφορά ακίνητη περιουσία, σύμφωνα με τους κανόνες περί χρησικτησίας προς όφελος  Μονής.

Ο προσφεύγων μαζί με την οικογένειά του δημιούργησαν και εκμεταλλεύονταν επιχείρηση στο Γλυστέρι της Σκοπέλου. Το 2004, μία Μονή διεκδίκησε ενώπιον της Δικαιοσύνης την ιδιοκτησία μιας περιοχής την οποία εκμεταλλευόταν ο προσφεύγων. Η Μονή βασίσθηκε σε μία πράξη αγοράς του έτους 1824 και επικουρικώς, στη συνεχόμενη κατοχή από το 1882 έως το 1915. Ο προσφεύγων επικαλέσθηκε μια σειρά από πράξεις μεταβίβασης ιδιοκτησίας, αρχόμενες από το έτος 1883 και διάφορες πράξεις ιδιοκτησίας από το έτος 1974. Τον Οκτώβριο του 2013 έγινε έξωση στον  προσφεύγοντα.

Τα Δικαστήρια έκριναν ότι η Μονή ήταν κυρία με χρησικτησία από το έτος 1912, καθόσον ο προσφεύγων δεν απέδειξε συνεχόμενο κατοχή των προκατόχων του κατά την ίδια περίοδο. Τούτο, καθότι οι μεταγενέστερες πράξεις που επικαλέσθηκε ο προσφεύγων ήταν ανίσχυρες, λαμβανομένου υπόψη του απαράγραπτου χαρακτήρα της μοναστικής περιουσίας.

Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι το περιουσιακό ενδιαφέρον του προσφεύγοντος ήταν επαρκώς σημαντικό και αναγνωρισμένο ώστε να αποτελεί "περιουσία" υπό την έννοια του πρώτου εδαφίου του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου, η οποία είναι συνεπώς εφαρμοστέα.

Επίσης, αποφάνθηκε ότι ο προσφεύγων υπέστη ειδική και υπερβολική επιβάρυνση, η οποία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί  από κανένα θεμιτό γενικό ενδιαφέρον, καθώς τα Δικαστήρια δεν έλαβαν υπόψη ούτε τους τίτλους, ούτε του γεγονότος ότι σε αυτόν χορηγήθηκαν διάφορες άδειες εκμετάλλευσης ή οικοδομής, ως κύριο της περιοχής ή ότι κατέβαλλε τους φόρους ακίνητης περιουσίας. Ακόμη, οι νόμιμες διοικητικές πράξεις που εκδόθηκαν από τις αρχές του κράτους, οφείλουν να ενισχύουν στους αποδέκτες τους την αίσθηση ότι το σύστημα απόκτησης και μεταβίβασης της περιουσίας είναι σταθερό και αξιόπιστο και ότι κατέχουν δικαιώματα στην περιούσια που αφορούν οι πράξεις αυτές.  

Ο προσφεύγων είχε ισχυρισθεί ότι η αγωγή της Μονής συνιστούσε κατάχρηση δικαιώματος. Αν η ένσταση αυτή γινόταν δεκτή, θα μπορούσε τουλάχιστον να διατηρήσει την κατοχή της περιοχής. Παρόλα αυτά, η ένσταση απορρίφθηκε με την αιτιολογία ότι τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε για την εμπορική εκμετάλλευση της περιοχής, αντισταθμίσθηκαν από τα κέρδη που πραγματοποίησε και τη μη καταβολή μισθώματος προς τη Μονή.

Έτσι, τα Δικαστήρια δεν έλαβαν υπόψη τους τη ζημία, χωρίς καμία αποζημίωση, του μέσου εργασίας, από το οποίο ο ενδιαφερόμενος και η οικογένειά του αντλούσαν τα μέσα βιοπορισμού τους από το έτος 1986.

Το Δικαστήριο επιδίκασε 75.000 ευρώ στον πρώτο προσφεύγοντα για υλικές ζημίες και ηθική βλάβη.

Ολόκληρο το κείμενο της απόφασης στα γαλλικά είναι διαθέσιμο εδώ.