Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εξέτασε στην απόφαση της 20.6.2017 (αρ. πρ. 67667/09, Υπόθεση Bayev κλπ. κατά Ρωσίας) τη νομοθετική απαγόρευση της προώθησης των μη παραδοσιακών σεξουαλικών σχέσεων σε ανηλίκους. Η υπόθεση έφτασε στο ΕΔΔΑ μετά τη σύλληψη και καταδίκη των προσφευγόντων, κατόπιν δημόσιας διαμαρτυρίας. Συγκεκριμένα, ο πρώτος προσφεύγων διαδήλωσε έξω από σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με πανό «η ομοφυλοφιλία είναι φυσιολογική» και «είμαι περήφανος που είμαι ομοφυλόφιλος». Περίπου με τον ίδιο τρόπο διαμαρτυρήθηκαν και οι άλλοι δύο προσφεύγοντες σε αντίστοιχες περιστάσεις.

Οι προσφεύγοντες προσέφυγαν στο ΕΔΔΑ με τον ισχυρισμό ότι η απαγόρευση δημόσιων δηλώσεων σχετικά με την ταυτότητα φύλου, τα δικαιώματα και την κοινωνική θέση των σεξουαλικών μειονοτήτων, παραβιάζει το άρθρο 10 ΕΣΔΑ. Ακόμη, διαμαρτυρήθηκαν ότι η συγκεκριμένη νομοθετική απαγόρευση έχει ευρύτερες επιπτώσεις στο δικαίωμά τους να διαδηλώνουν για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ και ότι θα πρέπει να ανησυχούν συνεχώς στην καθημερινότητά τους μήπως βρεθούν σε σημεία όπου βρίσκονται και ανήλικοι.

Σύμφωνα με το Δικαστήριο, μόνη η νομοθετική απαγόρευση μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά και κατά συνέπεια, μπορεί να συνιστά παραβίαση του άρθρου 10 ΕΣΔΑ. Η επέμβαση αυτή στην ελευθερία της έκφρασης δεν μπορεί να δικαιολογηθεί στη βάση της προστασίας των χρηστών ηθών, ούτε όμως και στη βάση της προστασίας της υγείας και της προώθησης της δημογραφικής πολιτικής.

Περαιτέρω, το ΕΔΔΑ απέρριψε τον ισχυρισμό της Κυβέρνησης, σύμφωνα με τον οποίο το εν λόγω μέτρο λήφθηκε προκειμένου να προστατευθούν οι νέοι από μία ενδεχόμενη προπαγάνδα. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι ο περιορισμός αναφερόταν σε πολύ πιο γενικές και ευρείες συνθήκες και περιστάσεις σε σχέση με αυτές που εμπερικλείονται στην έννοια της προπαγάνδας. Εξάλλου, η υποχρέωση σεβασμού των φιλοσοφικών και πολιτικών πεποιθήσεων των γονέων δεν συνεπάγεται δικαίωμα να μην έρχονται τα παιδιά τους αντιμέτωπα με διαφορετικές αντιλήψεις, ιδιαίτερα εκτός του σχολείου.

Το Δικαστήριο κατέληξε ότι τα μέτρα που έλαβε η ρωσική κυβέρνηση παραβίασαν το άρθρο 10 ΕΣΔΑ και την ελευθερία της έκφρασης.   

Ολόκληρο το κείμενο της απόφασης στα αγγλικά είναι διαθέσιμο εδώ.