Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με την απόφαση της 30^ης Μαρτίου 2017 (Υπόθεση Chowdury κ.α. κατά Ελλάδας, αρ. προσφυγής 21884/2015) καταδίκασε την Ελληνική Δημοκρατία για παραβίαση του άρθρου 4 παρ. 2 της ΕΣΔΑ περί καταναγκαστικής εργασίας.

Το ΕΔΔΑ εξέτασε την προσφυγή που ακολούθησε κατόπιν των γεγονότων στις φυτείες φράουλας στη Μανωλάδα τον Απρίλιο του 2013 και της έκδοσης της απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Πατρών.  Σύμφωνα με τους προσφεύγοντες, το καθεστώς υπό το οποίο εργάζονταν αποτελούσε μορφή αναγκαστικής εργασίας, ενώ, οι συνθήκες ήταν τέτοιες που ενέπιπταν στο πεδίο της εμπορίας ανθρώπων.

Το Δικαστήριο αναγνώρισε την ιδιότητα του θύματος σε όλους τους προσφεύγοντες, μεταξύ των οποίων, και των προσφευγόντων που δεν παραστάθηκαν ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, και ακολούθως, απέρριψε την ένσταση περί μη εξάντλησης των εσωτερικών ενδίκων μέσων, με την αιτιολογία ότι ήδη οι εθνικές δικαστικές αρχές είχαν αποφανθεί σχετικά με την παραβίαση του άρθρου 4 της Σύμβασης.      

Σύμφωνα με το ΕΔΔΑ, η αναγκαστική εργασία συνεπάγεται περιορισμό, φυσικό ή ηθικό, ενώ, ο περιορισμός στην ελευθερία της κίνησης δεν συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση, προκειμένου μία κατάσταση να κριθεί ως αναγκαστική εργασία.

Από την άλλη, μεταξύ των υποχρεώσεων που απορρέουν από το άρθρο 4 παρ. 2 της ΕΣΔΑ και δεσμεύουν τα κράτη μέλη της Σύμβασης, ανήκουν όχι μόνο η θέσπιση νομικού πλαισίου που να απαγορεύει την αναγκαστική εργασία, αλλά και η πρόληψη δημιουργίας τέτοιων καταστάσεων, η προστασία των θυμάτων, η διεξαγωγή αποτελεσματικών ερευνών και η επιβολή κυρώσεων στους υπεύθυνους. Τις υποχρεώσεις αυτές απέτυχε να εκπληρώσει η Ελληνική Δημοκρατία παραβιάζοντας το άρθρο 4 παρ. 2 της Σύμβασης.

Ολόκληρο το κείμενο της απόφασης στα γαλλικά είναι διαθέσιμο εδώ.