Πρόσφατη νομολογία


3 Φεβ 2026

ΔΠρΠειρ Α3190/2025: Δεκτή ανακοπή κατά έκθεσης αναγκαστικής κατάσχεσης για φορολογικές οφειλές λόγω μη νόμιμης προηγούμενης κοινοποίησης ατομικής ειδοποίησης στον ανακόπτοντα

Με την κρινόμενη ανακοπή ζητήθηκε η ακύρωση α) της υπ’ αρ. …/29.6.2023 έκθεσης αναγκαστικής κατάσχεσης ακίνητης περιουσίας του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών, … …, με την οποία επιβλήθηκε σε βάρος του ανακόπτοντος αναγκαστική κατάσχεση επί του περιγραφέντος σε αυτήν ακινήτου, κειμένου στον Άγιο Νικόλαο Μεθάνων, για την είσπραξη οφειλών του, υπό την ιδιότητά του ως διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας με την επωνυμία «…» προς το καθ’ ου και β) του συνημμένου σε αυτήν από 9.6.2023 πίνακα χρεών. Από τη θεμελιώδη συνταγματική αρχή του Κράτους Δικαίου, την ειδικότερη αρχή της φανερής δράσης της Διοίκησης, καθώς και το δικαίωμα για παροχή αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, απορρέει ο κανόνας ότι δυσμενής ατομική διοικητική πράξη μη δημοσιευτέα κατά νόμο, επιφέρει τα έννομα αποτελέσματά της έναντι εκείνου στον οποίο αφορά, μόνον από την κοινοποίησή της σε αυτόν ή τουλάχιστον από το χρονικό σημείο κατά το οποίο αυτός έλαβε γνώση, δίχως, πάντως, η κοινοποίηση να καθίσταται συστατικό στοιχείο της πράξης. Εξάλλου, διατάξεις από την εφαρμογή των οποίων δύνανται να επέλθουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στα πρόσωπα στα οποία αυτές αφορούν, όπως είναι οι προβλέπουσες την επιβολή επιβαρύνσεων υπό τη μορφή φόρων, τελών, εισφορών και οποιασδήποτε φύσης κυρώσεις καθώς και διατάξεις από την εφαρμογή και τήρηση των οποίων εξαρτάται η έναρξη των διαδικασιών της αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη των ως άνω φόρων, τελών κλπ., πρέπει να τελούν σε συμφωνία με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, η οποία απορρέει από την αρχή του κράτους δικαίου και να ερμηνεύονται υπό το φως της. Περαιτέρω, η κοινοποίηση των πράξεων της Φορολογικής Διοίκησης ρυθμίζεται από πλέγμα διατάξεων του ΚΦΔιαδ, και, εφόσον γίνει νόμιμα, συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την έναρξη προθεσμιών για την άσκηση διοικητικών προσφυγών και ενδίκων βοηθημάτων καθώς και την έναρξη της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης εις βάρος των οφειλετών του Δημοσίου. Ειδικότερα, από τη συστηματική ερμηνεία των προαναφερθεισών διατάξεων της § 2 του άρθρου 5 του ΚΦΔιαδ, ενόψει και των διαληφθέντων στην οικεία αιτιολογική έκθεση, συνάγεται ότι στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού των σχέσεων κράτους πολιτών, εκσυγχρονισµού της λειτουργίας των υπηρεσιών του και προσαρμογής τους στη ραγδαία ταχύτητα των τεχνολογικών εξελίξεων, αλλά και ενόψει, μεταξύ άλλων, της δυσανάλογης αύξησης του αριθμού πράξεων της φορολογικής αρχής, οι οποίες χρήζουν κοινοποίησης, καθώς και στο πλαίσιο εξοικονόμησης ανθρωπίνων και οικονομικών πόρων, ο νομοθέτης θέλησε, από τούδε και στο εξής οι κοινοποιήσεις των πράξεων της Φορολογικής Διοίκησης να γίνονται πρωτίστως ηλεκτρονικά, ούτως ώστε η Φορολογική Διοίκηση να διευκολυνθεί και να εξυπηρετηθεί ο δημοσίου συμφέροντος σκοπός της επίσπευσης των διαδικασιών βεβαίωσης και είσπραξης των φορολογικών και λοιπών εσόδων. Η ως άνω δε διαδικασία ηλεκτρονικής κοινοποίησης, όπως αυτή έχει εξειδικευτεί με σειρά άλλων συναφών διατάξεων, κρίθηκε, ήδη, ως διασφαλίζουσα, καταρχήν, την ταυτοποίηση και επιβεβαίωση της ταυτότητας του φορολογουμένου, τελούσα, ως εκ τούτου, σε συμφωνία με τη συνταγματική αρχή της ασφάλειας δικαίου, αλλά και του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος πληροφόρησης του πολίτη αναφορικά με υπάρχουσες υποχρεώσεις του, δυνάμενες να έχουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στην περιουσία του. Εξάλλου, και η δυνατότητα κοινοποίησης των πράξεων της Φορολογικής Διοίκησης στους φορολογούμενους με συστημένη επιστολή, εντασσόμενη στο ως άνω σύστημα διατάξεων εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό, ήτοι τον σκοπό της επίσπευσης των διαδικασιών βεβαίωσης και είσπραξης των φορολογικών και λοιπών εσόδων. Με την ΠΟΛ 1180/27.9.2018 του Διοικητή της ΑΑΔΕ, το τεκμήριο νόμιμης κοινοποίησης, το οποίο θεσπίζεται από τις διατάξεις αυτές και το οποίο έχει μαχητό χαρακτήρα δεν έχει, πάντως, έδαφος εφαρμογής στην περίπτωση κατά την οποία, από το συνταχθέν αποδεικτικό επίδοσης της ταχυδρομικής υπηρεσίας, προκύπτει ότι η πράξη της Φορολογικής Διοίκησης επιδόθηκε στον προς ον η επίδοση σε συγκεκριμένη ημερομηνία και δη μεταγενέστερη του δεκαπενθημέρου, το οποίο θεσπίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 5 § 5 ως χρονικό σημείο συναγωγής του τεκμηρίου. Ομοίως, εφόσον η επίδοση αμφισβητείται από τον προς ον, εφόσον δηλαδή αυτός αμφισβητεί ότι πράγματι παρέλαβε τη συστημένη επιστολή, τότε, κατά την αληθή έννοια της ως άνω διάταξης, ερμηνευόμενης υπό το φως των προαναφερθεισών συνταγματικών αρχών του κράτους δικαίου και της ασφάλειας δικαίου και της παροχής αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, δεν εφαρμόζεται το προαναφερθέν τεκμήριο, αλλά η Φορολογική Διοίκηση οφείλει, πλέον, να αποδείξει, με κάθε πρόσφορο τρόπο, την πραγματική παραλαβή της πράξης από τον προς ον αυτή αφορά ή την πλήρη γνώση του περιεχομένου της από αυτόν. Εν προκειμένω, εφόσον ο ανακόπτων αμφισβητεί την κοινοποίηση προς τον ίδιο ατομικής ειδοποίησης, προ της έκδοσης της προσβαλλόμενης έκθεσης αναγκαστικής κατάσχεσης, δεν έχει εφαρμογή το τεκμήριο του άρθρου 5 του ΚΦΔιαδ, αλλά η Φορολογική Διοίκηση οφείλει, πλέον, να αποδείξει, με κάθε πρόσφορο τρόπο, την πραγματική παραλαβή της ατομικής ειδοποίησης από τον ανακόπτοντα ή την πλήρη γνώση του περιεχομένου της από αυτόν. Από τα στοιχεία της υπόθεσης δεν προκύπτει η πραγματική κοινοποίηση ατομικής ειδοποίησης στον ανακόπτοντα προ της έκδοσης της προσβαλλομένης, ήτοι η πραγματική παραλαβή τέτοιας ειδοποίησης από τον ανακόπτοντα, ή άλλο εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο και κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης μη νομίμως εκδόθηκε, χωρίς την προηγούμενη νόμιμη κοινοποίηση σχετικής ατομικής ειδοποίησης στον ανακόπτοντα για τις σχετικές οφειλές, με αποτέλεσμα αυτός να απολέσει στάδιο δικονομικής προστασίας. Τούτο άλλωστε, ενόψει και του ότι η μη κοινοποίηση ατομικής ειδοποίησης στον ανακόπτοντα δεν καλύπτεται από την λήψη μέτρων σε βάρος της οφειλέτριας εταιρείας, ούτε άλλωστε μπορεί να συναχθεί πλήρης γνώση του ανακόπτοντος για τις σχετικές οφειλές, λόγω της ρύθμισης οφειλών της εν λόγω εταιρείας, χωρίς να προκύπτει, μάλιστα, ότι η σχετική αίτηση είχε υποβληθεί από τον ίδιο, τούτο δε ασχέτως του αν τέτοια γνώση του ανακόπτοντος θα επέτρεπε την διενέργεια της ένδικης κατάσχεσης, χωρίς προηγούμενη κοινοποίηση σχετικής ατομικής ειδοποίησης στον ίδιο. Επίσης, δεν προκύπτει ούτε η πραγματική παραλαβή από τον ανακόπτοντα ειδοποίησης προ ποινικής δίωξής του για την μη εξόφληση των χρεών, για τα οποία έλαβε χώρα και η κατάσχεση, τούτο δε ασχέτως του αν η κοινοποίηση τέτοιας ειδοποίησης θα ήταν ικανή να καλύψει την μη κοινοποίηση σε αυτόν ατομικής ειδοποίησης κατ’ άρθρο 47 του ΚΦΔιαδ, προ της διενέργειας της ένδικης κατάσχεσης. Ενόψει των ανωτέρω, η προσβαλλόμενη έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης κρίθηκε ακυρωτέα.


Σύνδεσμος

ΔΠρΠειρ Α3190/2025 - Πλήρες κείμενο »