Το αιτούν δικαστήριο, Πρωτοδικείο Μιλάνου, Ιταλία, κατέθεσε στο ΔΕΕ αίτηση προδικαστικής απόφασης στο πλαίσιο της δίκης «Eliz Erkut Duygu κατά Fondazione Teatro alla Scala di Milano», με αντικείμενο την ερμηνεία των ρητρών 4 και 5 της συμφωνίας-πλαισίου για την εργασία ορισμένου χρόνου, η οποία περιλαμβάνεται στο παράρτημα της Οδηγίας 1999/70/ΕΚ αναφορικά με τη συμφωνία-πλαίσιο για την εργασία ορισμένου χρόνου που συνήφθη από τη CES, την UNICE και το CEEP. Η κρινόμενη αίτηση ερείδεται στην ένδικη διαφορά μεταξύ της Eliz Erkut Duygu (μπαλαρίνας) και του Fondazione Teatro alla Scala di Milano (Ιδρύματος Σκάλα του Μιλάνου, Ιταλία), η οποία αφορά τον χαρακτηρισμό της σχέσης εργασίας μεταξύ των μερών αυτών, όπως αυτή προέκυψε από διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου συναφθείσες μεταξύ των ετών 2016 και 2019. Ειδικότερα, η Eliz Erkut Duygu προσέφυγε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, υπό το σκεπτικό ότι είχε παράσχει την εργασία της υπό τους ίδιους όρους με εκείνους που ίσχυαν για το προσωπικό το οποίο απασχολούνταν με σύμβαση αορίστου χρόνου, συνθήκη που καθιστούσε, κατά την ίδια, τον χαρακτήρα των συμβάσεων που είχε συνάψει με το Ίδρυμα ως αυτοαπασχολούμενη, παράνομο. Το αιτούν δικαστήριο αναγνώρισε τον αμιγώς πλασματικό χαρακτήρα των συμβάσεων που είχαν συναφθεί μεταξύ του Ιδρύματος και των εν λόγω χορευτών ως αυτοαπασχολουμένων, καθώς και τη χρήση των συμβάσεων αυτών ως μέσου καταστρατήγησης της εφαρμοστέας νομοθεσίας, διαπιστώνοντας ότι η σχέση εργασίας ήταν εξαρτημένη, χωρίς ωστόσο να διαταχθεί η επαναπρόσληψη των εργαζομένων. Τούτο διότι, η δυνατότητα επιβολής κυρώσεων λόγω καταχρηστικότητας των διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου μέσω της μετατροπής τους σε συμβάσεις αορίστου χρόνου αποκλείστηκε βάσει νομολογιακής θέσης που καθιερώθηκε για πρώτη φορά από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου Ιταλίας, αναθεωρώντας τοιουτοτρόπως την προηγούμενη νομολογία του, η οποία έτεινε να αναγνωρίζει και στον κλάδο των ιδρυμάτων λυρικής τέχνης και συμφωνικής μουσικής την πλήρη προστασία που απορρέει από τη διαπίστωση της ύπαρξης σχέσης εξαρτημένης εργασίας σε περίπτωση καταχρηστικών διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου. Συγκεκριμένα, είχε διαμορφωθεί μια νομολογιακή θέση αποσκοπώντας στην προστασία της νομικής κατάστασης των εργαζομένων, καθιστώντας δυνατή τη σύναψη σύμβασης αορίστου χρόνου, ακόμη και σε περίπτωση απαγόρευσης πρόσληψης εργαζομένων για αόριστο χρόνο. Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το αιτούν δικαστήριο απέρριψε το ενδεχόμενο να ασκεί επιρροή μια συλλογική σύμβαση την οποία το Ίδρυμα επικαλέστηκε ως βάση της επίμαχης στην υπόθεση της κύριας δίκης σχέσης εργασίας δυνάμει του άρθρου 19 του νομοθετικού διατάγματος 81/2015. Πράγματι, επισημαίνεται ότι, πέραν του χαρακτηρισμού των επίμαχων στην υπόθεση της κύριας δίκης συμβάσεων, το αιτούν δικαστήριο αναφέρθηκε στο άρθρο 29 του εν λόγω νομοθετικού διατάγματος, κατά το οποίο οι διατάξεις του άρθρου 19, παράγραφοι 1 έως 3, αυτού δεν εφαρμόζονται στο καλλιτεχνικό και τεχνικό προσωπικό των ιδρυμάτων μουσικής παραγωγής, όπως είναι το Ίδρυμα. Η κρίση του ΔΕΕ εδράζεται στην παραδοχή ότι τυχόν διαφορετική μεταχείριση μεταξύ ορισμένων κατηγοριών προσωπικού ορισμένου χρόνου δεν εμπίπτει στο πεδίο της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων την οποία κατοχυρώνει η συμφωνία-πλαίσιο, δεδομένου ότι η αρχή αυτή εφαρμόστηκε και εξειδικεύθηκε με την εν λόγω συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τη διαφορετική μεταχείριση των εργαζομένων ορισμένου χρόνου και των εργαζομένων αορίστου χρόνου οι οποίοι τελούν σε συγκρίσιμη κατάσταση. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, η ρήτρα 5 της συμφωνίας-πλαισίου αφορά μέτρα τα οποία αποσκοπούν στην αποτροπή της κατάχρησης που προκύπτει από τη χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας ορισμένου χρόνου, ενώ δεν προβλέπει συγκεκριμένες κυρώσεις για την περίπτωση που διαπιστώνονται καταχρηστικές πρακτικές. Συνεπώς, οι εθνικές αρχές οφείλουν να λάβουν μέτρα που πρέπει να είναι όχι μόνο σύμφωνα προς την αρχή της αναλογικότητας, αλλά και αρκούντως αποτελεσματικά και αποτρεπτικά για να εξασφαλίζουν την πλήρη αποτελεσματικότητα των κανόνων που έχουν θεσπισθεί σε εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου. Το ΔΕΕ έκρινε ότι η ρήτρα 5 της συμφωνίας-πλαισίου για την εργασία ορισμένου χρόνου, η οποία συνήφθη στις 18 Μαρτίου 1999 και περιλαμβάνεται στο παράρτημα της οδηγίας 1999/70/ΕΚ έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση, όπως αυτή έχει ερμηνευθεί από ανώτατο εθνικό δικαστήριο, κατά την οποία οι κανόνες του κοινού δικαίου που διέπουν τις σχέσεις εργασίας και αποσκοπούν στην επιβολή κυρώσεων για την καταχρηστική χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου μέσω της αυτόματης μετατροπής των συμβάσεων αυτών σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου δεν έχουν εφαρμογή στον κλάδο δραστηριότητας των ιδρυμάτων λυρικής τέχνης και συμφωνικής μουσικής, και η οποία προβλέπει, ως μέτρα επιβολής κυρώσεων για την καταχρηστική χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου στον κλάδο αυτόν, αφενός, τη δυνατότητα χορήγησης ενός ελάχιστου ποσού ως αποζημίωσης για την προκληθείσα ζημία, η οποία μπορεί να αποδειχθεί βάσει τεκμηρίου, υπό την επιφύλαξη της χορήγησης αποζημίωσης για μεγαλύτερη ζημία, και, αφετέρου, τη δυνατότητα στοιχειοθέτησης της ευθύνης των διευθυντικών στελεχών των εν λόγω ιδρυμάτων σε περίπτωση βαριάς αμέλειας ή εκ προθέσεως παράβασης εκ μέρους τους της σχετικής με τις συμβάσεις αυτές εθνικής νομοθεσίας, υπό την προϋπόθεση ότι τα ανωτέρω μέτρα καθιστούν δυνατή την επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων για τη διαπιστωθείσα κατάχρηση, όπερ εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να εκτιμήσει. Εάν το εθνικό δικαστήριο κρίνει ότι τα εν λόγω μέτρα δεν καθιστούν δυνατή την επιβολή τέτοιων κυρώσεων σε περίπτωση καταχρηστικής χρησιμοποίησης συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου στον κλάδο δραστηριότητας των ιδρυμάτων λυρικής τέχνης και συμφωνικής μουσικής, οφείλει να ερμηνεύσει, στο μέτρο του δυνατού, το εθνικό του δίκαιο κατά τρόπο σύμφωνο προς την ανωτέρω ρήτρα, προκειμένου να διασφαλίσει την πλήρη αποτελεσματικότητα της οδηγίας 1999/70 και να καταλήξει σε λύση σύμφωνη προς τον σκοπό που αυτή επιδιώκει.