17 Σεπ 2026
Το αιτούν δικαστήριο (Πρωτοβάθμιο Περιφερειακό Δικαστήριο Βουλγαρίας) υπέβαλε στο ΔΕΕ αίτηση προδικαστικής απόφασης στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας σε βάρος του EZ, κατόπιν καταδίκης του για οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος υπό την επήρεια αλκοόλ, η οποία τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή άνω του ενός έτους, σχετικά με τη δήμευση του εν λόγω οχήματος. Ειδικότερα, η αίτηση προδικαστικής απόφασης αφορά την ερμηνεία της απόφασης-πλαισίου 2005/212/ΔΕΥ για τη δήμευση των προϊόντων, οργάνων και περιουσιακών στοιχείων του εγκλήματος, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2014/42/ΕΕ (Οδηγία - Πλαίσιο 2005/112), του άρθρου 3, σημείο 3, της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1260 για την ανάκτηση και τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων και των άρθρων 47, 49 και 52 ΧΘΔ. Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι ένας νέος κανόνας δικαίου έχει εφαρμογή από της έναρξης ισχύος της πράξης με την οποία θεσπίζεται και, μολονότι δεν εφαρμόζεται επί των εννόμων καταστάσεων οι οποίες γεννήθηκαν και διαμορφώθηκαν οριστικώς υπό το κράτος του προγενέστερου νόμου, εφαρμόζεται εντούτοις στα μελλοντικά τους αποτελέσματα καθώς και στις νέες έννομες καταστάσεις. Μάλιστα, το αντίθετο ισχύει, υπό την επιφύλαξη της αρχής της μη αναδρομικότητας των νομικών πράξεων, μόνο σε περίπτωση που ο νέος αυτός κανόνας συνοδεύεται από ειδικές διατάξεις οι οποίες καθορίζουν συγκεκριμένα τις προϋποθέσεις διαχρονικής εφαρμογής του. Αναφορικά με τις οδηγίες, σημειώνεται ότι, κατά κανόνα, μόνον οι νομικές καταστάσεις που διαμορφώθηκαν μετά τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς μιας Οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο μπορούν να υπαχθούν στο ratione temporis πεδίο εφαρμογής της. Στην κρινόμενη υπόθεση, η οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος υπό την επήρεια αλκοόλ, προηγείται της προθεσμίας μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο της Οδηγίας 2024/1260, καθιστώντας την εν λόγω ratione temporis μη εφαρμοστέα στην κρινόμενη νομική κατάσταση. Δεδομένου ότι ένα τροχαίο αδίκημα, όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, δεν εμπίπτει ούτε στο οργανωμένο έγκλημα ούτε σε τομέα εγκληματικότητας με ενδεχόμενη διασυνοριακή διάσταση ή σοβαρό χαρακτήρα, το αδίκημα αυτό δεν συνιστά «ποινικό αδίκημα» κατά την έννοια του άρθρου 2 § 1 της απόφασης-πλαισίου 2005/212 και δεν εμπίπτει στο καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής της. Συνεπώς, η δήμευση του οχήματος αυτού προς τον σκοπό της καταστολής ενός τέτοιου αδικήματος δεν διέπεται από το Δίκαιο της Ένωσης, αποκλείοντας και την εφαρμογή του Χάρτη εν προκειμένω. Το ΔΕΕ έκρινε ότι η απόφαση-πλαίσιο 2005/212/ΔΕΕ για τη δήμευση των προϊόντων, οργάνων και περιουσιακών στοιχείων του εγκλήματος, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2014/42/ΕΕ, δεν έχει εφαρμογή στο τροχαίο αδίκημα της οδήγησης μηχανοκίνητου οχήματος υπό την επήρεια αλκοόλ που τιμωρείται με στέρηση της ελευθερίας διάρκειας άνω του έτους.