Πρόσφατη νομολογία


16 Φεβ 2026

ΔΕΕ C-56/25: Εφαρμογή της αρχής υπεροχής του Δικαίου ΕΕ & προηγούμενη παραπομπή ζητήματος σε συνταγματικό δικαστήριο κατά την υποβολή προδικαστικού ερωτήματος

Το αιτούν δικαστήριο (Πλημμελειοδικείο Σόφιας, Βουλγαρία) υπέβαλε στο ΔΕΕ αίτηση προδικαστικής απόφασης, στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας κατά του MA, λόγω κατοχής ναρκωτικών ουσιών με σκοπό τη διανομή τους, με αντικείμενο την ερμηνεία του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, της αρχής της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, καθώς και του άρθρου 94 στοιχείο βʹ του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου. Στην υπό κρίση υπόθεση, η εκτίμηση του αιτούντος δικαστηρίου εστιάζει στη διαπίστωση ότι οι εθνικές διατάξεις αντιβαίνουν στην αρχή της αναλογικότητας των ποινών, ως προς τον καθορισμό της χρηματικής αξίας των ναρκωτικών, η οποία αναγνωρίζεται τόσο από το βουλγαρικό Σύνταγμα όσο και από το δίκαιο της Ένωσης, δεδομένου ότι το στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος, δηλαδή η κατοχή ναρκωτικών ή ανάλογων ουσιών σε «μεγάλες ποσότητες», καθορίζεται σε σχέση με χρηματική αξία που είναι αυθαίρετη και εσφαλμένη και όχι σε σχέση με την ποσότητα της δραστικής ουσίας που κατέχεται ή τις ατομικές δόσεις που μπορούν να εξαχθούν από αυτήν. Επισημαίνεται ότι η οδός της προδικαστικής παραπομπής είναι η ενδεδειγμένη για ένα εθνικό δικαστήριο όταν διατηρεί αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα του εθνικού δικαίου του, με διάταξη του δικαίου της Ένωσης. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, ο κανόνας του εθνικού δικαίου που ενδέχεται να παρεμποδίσει έναν εθνικό δικαστή να υποβάλει προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο θίγει ευθέως τα προνόμια τα οποία αναγνωρίζονται στα εθνικά δικαστήρια βάσει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ και, κατά συνέπεια, την αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου συστήματος συνεργασίας. Αναφορικά με την αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, η οποία καθιερώνει την προτεραιότητα του δικαίου της Ένωσης έναντι του δικαίου των κρατών μελών, υπενθυμίζεται ότι η αρχή αυτή επιβάλλει σε όλες τις αρχές των κρατών μελών την υποχρέωση να διασφαλίζουν την πλήρη αποτελεσματικότητα των διαφόρων κανόνων της Ένωσης. Η λειτουργία του συστήματος συνεργασίας μεταξύ του Δικαστηρίου και των εθνικών δικαστηρίων και η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης επιτάσσουν να έχει ο εθνικός δικαστής τη δυνατότητα να υποβάλει στο Δικαστήριο, σε όποιο στάδιο της διαδικασίας κρίνει ενδεδειγμένο και μάλιστα ακόμη και μετά το πέρας παρεμπίπτουσας διαδικασίας ελέγχου συνταγματικότητας, οποιοδήποτε αναγκαίο κατά την κρίση του προδικαστικό ερώτημα. Η παραπομπή ενός ζητήματος στο συνταγματικό δικαστήριο του οικείου κράτους μέλους δεν περιορίζει τη δυνατότητα υποβολής στο Δικαστήριο αίτησης προδικαστικής απόφασης. Τονίζεται ότι η απόφαση του Δικαστηρίου που εκδίδεται στο πλαίσιο της προδικαστικής διαδικασίας δεσμεύει τον εθνικό δικαστή ως προς την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης, για την επίλυση της διαφοράς της οποίας αυτός έχει επιληφθεί. Η απορρέουσα από το άρθρο 267, τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ υποχρέωση των εθνικών δικαστηρίων, των οποίων οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα του εσωτερικού δικαίου, να υποβάλλουν στο Δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα, εντάσσεται στο πλαίσιο της συνεργασίας και αποσκοπεί στην αποτροπή του ενδεχομένου διαμόρφωσης στα κράτη μέλη εθνικής νομολογίας μη συμβατής με τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης. Καταληκτικά, το ΔΕΕ έκρινε ότι το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το άρθρο 94, στοιχείο βʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου έχουν την έννοια ότι δεν αντιτίθενται σε δικονομικό κανόνα κράτους μέλους σχετικό με τις προϋποθέσεις παραπομπής ζητήματος στο συνταγματικό δικαστήριο του συγκεκριμένου κράτους, όπως αυτός έχει ερμηνευθεί από το εν λόγω συνταγματικό δικαστήριο, κατά τον οποίο η αίτηση ελέγχου της συνταγματικότητας εθνικής ρύθμισης εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, την οποία υποβάλλει ο εθνικός δικαστής στο συνταγματικό δικαστήριο, πρέπει, επί ποινή απόρριψής της ως απαράδεκτης, να περιέχει αιτιολογημένη εκτίμηση του δικαίου που έχει εφαρμογή στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί ο δικαστής αυτός, συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης των συνεπειών της εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, όπερ μπορεί να οδηγήσει τον εν λόγω δικαστή να υποβάλει προηγουμένως στο Δικαστήριο αίτηση προδικαστικής απόφασης.


Σύνδεσμος

ΔΕΕ της 12.2.2026, C-56/25, Αίτηση προδικαστικής απόφασης, Ποινική Διαδικασία κατά του MA - Πλήρες κείμενο »